Popthesisprijs 2015

de dunne lijn tussen inspiratie en plagiaat & de impact van technologische ontwikkeling op muziekdistributie

Op donderdag 10 december reikt Poppunt voor de 10e keer de Popthesisprijs uit in de Gentse Handelsbeurs tijdens het internationale showcasefestival Glimps. Inge Alberti (KU Leuven) onderzocht de dunne lijn tussen inspiratie en plagiaat en kaapt daarmee de prijs voor de beste masterscriptie weg. De Popthesisprijs voor de beste bachelorscriptie gaat naar PXL-Music-student Yannick Van Nuffel, die de impact van technologische ontwikkeling op muziekdistributie in kaart bracht.

Voor deze jubileumeditie werd een recordaantal van 43 scripties ingediend. Juryleden Annelies Moons, Gunter Van Assche, Pedro Debrucykere, Tijs Vastesaeger, Gert Keunen en Marc Steens bogen zich over de inzendingen en kozen twee winnaars: Inge Alberti, studente Intellectuele Rechten aan de KU Leuven, en Yannick Van Nuffel, student muziekmanagement aan PXL-Music.

Blurred lines: de troebele grens tussen inspiratie en plagiaat

Waar stopt inspiratie en waar begint plagiaat? Over die vraag boog KU Leuven-studente Inge Alberti zich voor haar masterscriptie. Aanleiding van haar onderzoek was de veroordeling van Pharrell Williams en Robin Thicke voor het plagiëren van ‘Got to give it up’ van Marvin Gaye met hun hit ‘Blurred Lines’. Inge Alberti vroeg zich af of de compositorische elementen die Williams & Thicke ‘geleend’ zouden hebben van Gaye, niet eerder stijlelementen zijn waarop ook Gaye geen auteursrecht kan claimen. Stijl is immers niet auteursrechtelijk beschermd. Dat zou namelijk kunnen leiden tot een monopolisering van genres en de verstoring van culturele vooruitgang.

Maar wat houdt plagiaat dan wel juist in? Inge Alberti onderzocht het, en oogstte daarmee veel lof bij de jury. “Over plagiaat hebben we al veel scripties gelezen, deze heeft ons voor het eerst sinds lang weer iets bijgeleerd”, aldus het juryrapport. “Alberti plaatste begrippen in een goeie historische context, gebruikte nieuwe voorbeelden en haalt argumenten aan die in de copyleftbeweging al lang gebruikt worden, maar zonder het auteursrecht te ondergraven.” Inge Alberte besluit dat veroordelingen in de lijn van de Blurred Lines-zaak een chilling effect kunnen hebben op de wijze waarop muzikanten en platenmaatschappijen te werk gaan. “Deze scriptie is erg relevant én toepasbaar: er kan bruikbaar lesmateriaal uit gepuurd worden, er zit inspiratie in voor toekomstige rechtspraak etc”, vat de jury samen.

Technologische ontwikkelingen van muziekdistributie en hun impact

Al even actueel is de scriptie van PXL-Music-student Yannick Van Nuffel. Hij onderzocht de impact van technologische ontwikkelingen op vlak van muziekdistributie, en kaapt daarmee de Popthesisprijs voor de beste bachelorscriptie weg. Nieuwe distributievormen domineren de dagelijkse muziekconsumptie, maar daar is de professionele muzieksector niet altijd even gelukkig mee. Vooral de streaming services botsten de laatste jaren op veel kritiek, met een hoogtepunt in de media in 2014. Apple mengde zich toen in de strijd rond de overname van Beats, Taylor Swift haalde haar muziek van Spotify, en YouTube kondigde zijn eigen streaming service aan.

“Yannick Van Nuffel is tot het uiterste gegaan om van zijn bachelorscriptie een zeer volledig werk te maken over de huidige stand van zaken in muziekdistributie”, vertelt de jury. “Van Nuffel begint zijn scriptie met een erg goed uitgewerkte historische schets. Wat volgt is een weliswaar beschrijvend, maar erg goed gestoffeerd overzicht van muziekdistributie in een digitaal tijdperk en het belang van technologische toepassingen in de hedendaagse muziekdistributie.” Als aanvulling op zijn scriptie, lanceerde hij de site muziekentechnologie.be, waarop hij de meest actuele berichtgeving over het onderwerp bundelt.

10 jaar Popthesisprijs

Poppunt bekroont al tien jaar lang de beste scripties over (pop)muziek en de muzieksector, en verzamelde zo over de jaren heen bijna 300 ingezonden popthesissen. KU Leuven is koploper op vlak van aantal inzendingen (88, om precies te zijn) én aantal winnaars: de unief mocht over de jaren heen 5 winnaars afleveren. Drie daarvan werden begeleid door professor Marie-Christine Janssens. VUB-professor Katia Segers begeleidde dan weer het meest aantal ingezonden popthesissen (18), nipt gevolgd door professor Gust De Meyer (15 inzendingen, KU Leuven). Ook de Ugent is met 70 inzendingen en 3 winnaars goed vertegenwoordigd in de Popthesisstatistieken. De winnaars komen trouwens uit de meest uiteenlopende studierichtingen, en behandelden de meest uiteenlopende onderwerpen: van het businessmodel achter livemuziek (Toegepaste Economische Wetenschappen) tot de meerwaarde van karaoke in de Engelse les (Lerarenopleiding) of geluidsnormen (Milieubeheer en Milieusanering).

Maar wat is er ondertussen van de winnaars geworden, vraagt u zich dan af? Een aantal onder hen vond de weg naar de professionele muzieksector. Hanne Valckenaers won in 2009 de Popthesisprijs met haar scriptie over het subsidiëren van managementbureaus, en werkt ondertussen bij het managementbureau Musickness als manager van Hydrogen Sea en Admiral Freebee. Popthesiswinnaars Silke Van Den Broeck & Stijn Van Peborgh ontwikkelden voor hun bachelorproef Infomaticamanagement & Multimedia aan Thomas More Mechelen de online partitureneditor ‘Scored’, en ontwikkelen hun tool ondertussen verder bij Neoscores. De winnende bachelorscriptie van deze editie werd dan weer begeleid door Fréderic Busscher, docent aan de pop- en rockhogeschool PXL-Music, die acht jaar geleden zelf de Popthesisprijs won. En zo is de cirkel helemaal rond.

De Popthesisprijs wordt uitgereikt op donderdag 10 december 2015 in de Gentse Handelsbeurs in het kader van het internationale showcasefestival Glimps. Tijdens de uitreiking blikt Poppunt ook terug op 10 jaar Popthesisprijs. Meer info over de Popthesisprijs vind je op de Poppunt-site.

Meer info & scripties

De scriptie over de troebele grens tussen inspiratie en plagiaat van Inge Alberti kan je hier downloaden. De bachelorproef over de impact van technologische ontwikkeling op muziekdistributie van Yannick Van Nuffel vind je hier. Meer info over de Popthesisprijs en een overzicht van de winnaars van de afgelopen jaren vind je hier.