Naburige rechten van muzikanten onder druk

Een aantal recente wetsvoorstellen van de hand van Kris Peeters, minister van Economie, zet de naburige rechten van uitvoerende muzikanten (en acteurs) zwaar onder druk. PlayRight (de beheersvennootschap voor uitvoerende kunstenaars) en GALM (Genootschap Artiesten Lichte Muziek) lanceerden onder de noemer ‘Artiesten werken ook’ een campagne om acteurs en muzikanten te informeren over de plannen van het kabinet-Peeters. De campagne bevat ook een duidelijke boodschap voor de minister: de uitvoerende kunstenaars en de organisaties die hen vertegenwoordigen laten niet over zich heen lopen.

Waar gaat het over?

Als je zelf een nummer schrijft of componeert, dan ben je een auteur/componist en krijg je automatisch zgn. ‘auteursrechten’ op dat nummer. Maar ook als je als muzikant meespeelt op een opname van een song die door iemand anders is geschreven, dan heb je bepaalde rechten op die prestatie. Dat noemen we de ‘naburige rechten’. Hoe dat allemaal precies in z’n werk gaat, en welke rechten je dan precies hebt, wordt hier haarfijn uitgelegd. Uitvoerende muzikanten moeten wel met één ding rekening houden: ze kunnen niet verhinderen dat de opnames waarop ze hebben meegespeeld, worden gedraaid op radio & tv of op gratis toegankelijke plaatsen. In ruil voor dat recht dat hen wordt ‘afgenomen’, krijgen ze wel een financiële compensatie: de Billijke Vergoeding. Die wordt geïnd en verdeeld telkens een opname wordt afgespeeld op bv. Studio Brussel, in een café, op een event, bij de kapper, in de wachtzaal van de dokter …

En net daar wringt het schoentje. Minister Peeters wil er met een van zijn nieuwe wetsvoorstellen voor zorgen dat vrije beroepen (dokters, tandartsen, advocaten, dierenartsen, boekhouders …) niet langer die Billijke Vergoeding moeten betalen. Hoewel ze bijna zonder uitzondering muziek gebruiken in hun wachtzalen en kantoren, zouden de uitvoerende muzikanten daar niet langer voor vergoed worden. Ongeveer een miljoen euro aan inkomsten uit naburige rechten voor uitvoerende muzikanten dreigt op die manier te verdwijnen. Bovendien is het al erg lang zo dat uitvoerende kunstenaars geen Billijke Vergoeding krijgen voor hun prestaties die op een tv-scherm in het openbaar worden uitgezonden (bv. een tv in een café). Muzikanten die bv. in De Zevende Dag of in De Ideale Wereld live gaan spelen, krijgen dus geen financiële compensatie voor hun naburige rechten. En voor de acteurs liggen de inkomsten die ze hierdoor mislopen, nog vele malen hoger. In 2014 zou hier eindelijk verandering in gebracht worden, maar minister Peeters wil die hele regeling nu terug van tafel vegen, nog voor ze ooit uitgevoerd is.

De campagne

‘Artiesten werken ook’ is een initiatief van PlayRight, GALM, De Acteursgilde en hun franstalige zusterorganisaties. Samen willen ze de minister het krachtige signaal geven dat zijn voorstellen leiden tot een inkomstenverlies van miljoenen euro’s voor uitvoerende muzikanten en acteurs. Bovendien is er voor bepaalde rechten en de bijhorende vergoedingen lang gestreden, en de uitvoerende kunstenaars laten de klok niet zomaar terugdraaien. Op artiestenwerkenook.be vind je een filmpje en campagnemateriaal dat je kan delen, zodat minister Peeters ook jouw stem te horen krijgt.