Maarten-Ruelens-KBL2

Maarten Ruelens

35 jaar Rock Herk

Eigenzinnig, gezellig en open-minded zijn al meer dan drie decennia dé kernwoorden van Rock Herk. De toekomst hing even aan een zijden draadje, maar een succesvolle crowdfundingcampagne in 2014 bewees dat België het festival een warm hart toedraagt. “Rock Herk heeft zijn plaats gevonden in het nieuwe festivallandschap.”

Onze gesprekspartner is organisator/programmator Maarten Ruelens, die al vijftien jaar op vrijwillige basis voor Rock Herk werkt. “Mijn eerste bezoek aan Rock Herk moet in 1997 geweest zijn. Dat jaar is vooral het optreden van The Satanic Surfers me sterk bijgebleven. De show die me in al die jaren het meest heeft geraakt, was het vroege optreden van Madensuyu in 2010. Wat mij betreft een van de beste Belgische bands.”

Vandaag wordt het festival draaiende gehouden door achttien bestuursleden en enkele honderden vrijwilligers. Vorig jaar kwamen 15.000 bezoekers langs, gespreid over twee dagen. Daarmee behoort Rock Herk tot de middelgrote festivals. Het is zelfs het oudste alternatieve muziekfestival van het land. Pukkelpop, dat in 1985 boven de doopvont werd gehouden, is nog iets jonger.

Rock Herk werd opgericht vanuit de Herkse Jeugdraad door Marc Croes en Guido Ector. “Guido zit nog steeds in het bestuur. Marc heeft het bestuur enkele jaren geleden verlaten. Maar beiden volgen het festival langs de zijlijn mee in een adviserende rol. De oprichters haalden inspiratie bij Torhout-Werchter, dat net als andere festivals klein begon.” En zo was Rock Herk in de jaren tachtig een festival met vooral Belgische bands. “Het belangrijkste was dat de band beschikbaar was.” Toch passeerden al meteen Katastroof, The Scabs, The Neon Judgement en The Scene in het charmante Herk-de-Stad. “Door de jaren heen is Rock Herk meer en meer alternatief geworden. Dat kwam doordat de medewerkers ook muziekliefhebbers waren. Ze zochten bewust naar jonge opkomende bands in binnen- en buitenland.”

De groten van morgen

Rock Herk groeide vanaf het begin van de jaren negentig uit tot een festival gespecialiseerd in jong en minder bekend talent. Heel wat van die groepen zouden later wereldbands worden. Denk maar aan Afghan Whigs en Therapy?, die de affiche van Rock Herk 1993 sierden. “In die periode werkten we voor het eerst met een programmator, Eric Willems”, gaat Maarten verder. “Ook de groeiende aandacht voor punk en hardcore is te verklaren door de muzieksmaak van de medewerkers.”

© Koen Bauters
© Koen Bauters

Rock Herk had niet alleen een neus voor opkomende muziek, ook het gratis-verhaal en de doe-het-zelfmentaliteit werden hoog in het vaandel gedragen. “Eigenlijk is Rock Herk altijd een onafhankelijk festival geweest. We hebben enkel een link met de Jeugdraad. Bovendien heeft Rock Herk de eerste twintig jaar van zijn bestaan nooit subsidies gekregen. Dat was een bewuste keuze.”

Muziek naar de mensen brengen, dat is de belangrijkste missie van Rock Herk. En het bleek een succesrecept, want het festival bleef groeien. In 2001 stonden er opvallend meer bands geprogrammeerd. “Toen zijn we gestart met een tweede podium, in de beginjaren onder een lieflijk prieeltje in het park Olmenhof. Dat bleek snel te klein en het podium verhuisde enkele jaren later naar de Clubtent.” Maar vooral de editie van 2005 was een mijlpaal in de geschiedenis van het festival. “Millionaire gaf een geweldige show – misschien wel de meest legendarische ooit hier – en het bezoekersrecord werd ruimschoots overtroffen.” Ook memorabel waren de passages van Gossip in 2006 en The National in 2007. En dat voor een gratis festival, niet slecht toch?

Veranderd festivallandschap en … veel regen

In 2007 werd voor het eerst een extra dag, vrijdag, ingeroepen voor het danceluik. Die ingreep werd uitgevoerd om te beantwoorden aan de toenemende vraag naar dance en electro op festivals. Misschien nog belangrijker in die beslissing was dat het financiële luik steeds meer begon mee te spelen. Er moest extra publiek gelokt worden. Ook Rock Herk voelde de toenemende organisatiekosten en de toenemende nood aan professionalisering in een gewijzigd festivallandschap aan den lijve. “Het festivalgebeuren is in die periode gecommercialiseerd. Vroeger waren er niet alleen minder festivals, maar het ging bij wijze van spreken vanzelf. Budgetvergaderingen, dat bestond bijna niet. Alles werd op een bierkaartje geschreven, nu we zijn daar maandenlang mee bezig. En wat communicatie betreft, was een affiche genoeg. Tegenwoordig moet je een uitgewerkt communicatieplan hebben. Voor een middelgroot festival dat wordt gedragen door een vrijwilligerswerking zijn we wel steeds goed mee geweest. Dat bewijzen ook onze cijfers op sociale media vandaag.”

© Koen Bauters
© Koen Bauters

“In 2010 en 2011 hadden we al het gevoel dat het financieel moeilijker zou worden.” Aan de kwaliteit van de line-up was dat nochtans nauwelijks te merken. Er volgden edities met klinkende namen als Wovenhand, Part Chimp en Swans. De editie van 2011 regende echter volledig uit. De voorbode van enkele moeilijke jaren?

In 2012 besloot Rock Herk inkomgeld te vragen om zijn toekomst te verzekeren. “Tegenover de democratische prijs van 30 euro voor een combiticket stonden ook investeringen in logistiek, programmatie (Dinosaur Jr. en Felix Da Housecat werden gestrikt) en uitgebreidere promotie.” Maar Rock Herk 2012 werd een horroreditie, met opnieuw de overvloedige regen als grootste boosdoener. In 2013 volgde een nieuwe reanimatiepoging. “We dachten dat we Rock Herk konden redden door de investeringen af te bouwen en lagere prijzen.” Er werd ook uitgeweken naar een kleinere locatie en ook het nieuwe gemeentebestuur had zich geëngageerd, maar nog was het festival niet gered.

Rock Herk 2.0

De organisatie weigerde de handdoek in de ring te gooien. “In 2014 hebben we – moe getergd door alle tegengeslagen – een laatste poging ondernomen om het festival te redden. We zetten Rock Herk te koop op eBay en vonden iemand die met ons een crowdfundingcampagne wou opstarten. Het was een wanhoopspoging, maar dankzij 1.200 sponsors kon in 2014 een nieuwe editie georganiseerd worden. We waren gered dankzij ons trouw publiek.” De terugkeer van Therapy?, 21 jaar na hun eerste passage in Herk-de-Stad, was de symbolische kers op de taart. Rock Herk 2014 werd er een voor in de geschiedenisboeken.

Sindsdien knalt Rock Herk als vanouds. In 2015 volgde de bevestiging met Slowdive en Helmet als hoogtepunten. De mix van rock en electro werd opnieuw afgebouwd. “Met Rock Herk 2.0 keren we ook een beetje terug naar onze roots. Elektronische muziek is niet helemaal verdwenen uit de line-up, maar wel beperkt tot één à twee afsluitende dj-sets op de verschillende podia. We merken dat het publiek in de late uurtjes toch graag nog even de benen losschudt.”

© Koen Bauters
© Koen Bauters

“Rock Herk heeft zijn plaats in het festivallandschap gevonden. Er zijn veel nieuwe festivals opgestart en evenveel verdwenen (Rock Ternat en Feest In Het Park zijn maar twee voorbeelden, red.), maar we zijn keihard blijven werken. Het festival is uit een diep dal geklommen. Het heeft tot vorig jaar geduurd om weer financieel gezond te zijn. 15.000 mensen lokken en een festival gratis houden: dat is niet meer mogelijk vandaag. We houden de prijzen wel zo democratisch mogelijk.”

Vers bloed

Rock Herk zou Rock Herk niet zijn, als er geen aandacht zou zijn voor de vele nog verborgen parels, die Vlaanderen rijk is. Om een lange traditie van het bieden van speelkansen aan jong geweld extra in de verf te zetten, werd vijf jaar geleden het tweejaarlijks rockconcours Fresh Blood in het leven geroepen. “Wil een jonge band op Rock Herk spelen, dan maakt hij het meeste kans door deel te nemen aan die wedstrijd. Elke live-act komt in aanmerking voor een selectie”, klinkt het. Voor de inschrijvingen wordt er samengewerkt met vi.be, voor het event zelf met de Hasseltse club Café Café en Hogeschool PXL. “Dit jaar (Fresh Blood III vond plaats op 15 april, red.) hielp een PXL-stagiaire alles in goede banen leiden. De winnaar mag een nummer opnemen met verschillende groepjes studenten van de afstudeerrichting Muziektechniek. De beste mix mag de band dan meenemen naar de definitieve mastering.”

De twee winnaars van dit jaar lijken nog altijd na te zinderen: “Heisa bracht niet alleen iets vernieuwend en verfrissend, ze speelden ook een zeer strakke set. Kortom, alles wat een winnaar nodig had. Ook de zilveren medaille van Fresh Blood, The Waltz, mag op Rock Herk spelen. Hun sound is misschien iets traditioneler, maar past volledig in ons kraam. Ook van hun set was iedereen meteen overtuigd.” Beide bands mogen op 14 en 15 juli net als andere jonge helden zoals Jacle Bow, Mountains To Move en Double Veterans voor een groot publiek spelen.

Van welke grote namen droomt de organisatie vandaag nog? “Een terugkeer van Afghan Whigs, een eerste keer Mogwai, maar vooral elk jaar opnieuw die kwaliteit en de beleving optimaliseren”, besluit Maarten. En kijk, enkele dagen na dit gesprek wordt Millionaire aangekondigd als headliner op vrijdag. Vanhamel en co zullen zich twaalf jaar na hun legendarische passage opnieuw in de annalen van het festival schrijven. En zo herhaalt de Rock Herk-geschiedenis zich nog maar eens op een positieve manier.

rockherk.be