Lazy Horse

"Een samensmelting van Crazy Horse en Lazy Lester"

U kent hem als Lazy Horse, de fantastische snarenmens die de liedjes van Flip Kowlier van het nodige streepje slide, dobro, mandoline, banjo of gitaar voorziet. Raf Timmermans – want zo heet de man in het echt – bespeelt zowat ‘alle snaarinstrumenten in het algemeen en de gitaar in het bijzonder’. Hij was zo vriendelijk om ons op zijn verjaardag op een hartelijke brok tips te trakteren.

“Ik ben rond mijn veertiende met akoestische gitaar begonnen,” vertelt hij. “Een elektrische gitaar kreeg ik niet, omdat mijn ouders bang waren voor het lawaai. Ik ben gestart met blues: fingerpicking en slide, iets waar ik nu best blij om ben, omdat ik nu een totaal andere speelstijl heb dan andere gitaristen.

Heb je muziekschool gevolgd?
Raf Timmermans: “Neen. Ik heb alles geleerd uit boeken en van lescassettes. Ik had ook een floppy-plaatje dat je op een andere plaat moest leggen met een vijffrankstuk erop zodat het niet verschoof.”

Als  ik je cv er zo op nakijk, lijk je wel een drukbezet man te zijn: je speelt bij het alt.country combo Grand Theft, bij Flip Kowlier, Service of Song (met Willy Willy) en bij The Cowboy Angels. Zie ik nog dingen over het hoofd?
Raf Timmermans: “The Elmore D band, een bluesband. Elmore D is een zestigjarige professor in de linguïstiek uit Luik. Hij doet een beetje wat Flip doet: hij schrijft zijn teksten in het Luikse dialect. ’t Is weliswaar blues, maar dan jaren ’30-stijl. Zeer leuk om te doen.”

Crazy about the blues….

“Over mijn artiestennaam is al veel gespeculeerd. Eigenlijk is het een samensmelting van Neil Youngs Crazy Horse en Lazy Lester, een obscure bluesartiest. Meer moet je er niet achter zoeken.”

Iemand als jij heeft wellicht ook een paar favoriete gitaristen…
Raf Timmermans: “Op dit moment ongetwijfeld Merle Travis, maar over enkele maanden kan dat gerust iemand anders zijn. Mijn favoriete muzikanten zijn die die de muziek spelen waar ik op dat moment het meest mee bezig ben. Nu zijn dat toevallig Merle Travis en Chet Atkins. Ze gebruiken hun gitaar niet louter als gitaar, maar spelen er naast akkoorden ook fingerpicking, baslijnen en percussie op. Dat spreekt me erg aan.”

Waar komt je interesse voor rootsmuziek- en instrumenten vandaan? Je speelt banjo, mandoline, dobro…
Raf Timmermans: “Het is de muziek waar ik al heel lang naar luister. Mijn eerste muzikale helden waren The Beatles en The Rolling Stones. Via Love You Live van The Stones ben ik bij de blues beland; op die plaat stond een cover van ‘Mannish Boy’ van Muddy Waters. Eén van de eerste bluesplaten die ik gekocht heb, was er één van Sonny Terry and Brownie McGhee, een bluesduo met gitaar en mondharmonica. Kort daarna ben ik zelf mondharmonica beginnen spelen.”

Je speelt ook dobro. Bespeel je die op dezelfde manier als een gewone gitaar?
Raf Timmermans: “Je hebt verschillende manieren: je kan hem bespelen als een gewone gitaar, in standaard of open tuning. Maar de lapsteel dobro, een bluegrass instrument, gebruik ik op een andere manier. Ik ben er nu goed een half jaar mee bezig. Mijn lapsteel dobro is in een open akkoord gestemd. Meestal in sol. (GBDGBD)”

Welke gitaren zijn doorgaans je partner in crime?
Raf Timmermans: “Voor elektrisch werk speel ik het liefst op mijn Telecaster, al kan ik niet precies zeggen waarom. Het is zo gegroeid. Mijn eerste elektrische gitaar, een heel goedkope Aria, heb ik ook nog altijd. Ik heb ze gekregen van een vriend die er niet op kon spelen. Ik heb best wel veel gitaren gekregen nu ik erover nadenk (lacht). Ik heb thuis hopen goedkope en slechte gitaren liggen waar niemand kan op spelen omdat de actie te hoog is. Maar aangezien ik vaak slide speel, ben ik dergelijke gitaren gewend. Mijn allereerste akoestische gitaar had ook een heel hoge actie. Je moest heel hard drukken om er iets uit te krijgen.”

“Ik heb een elektrische lapsteel, een Gibson uit de jaren ’50 en een akoestische lapsteel dobro van Regal. Geen superinstrument, maar het klinkt goed. Ik heb hem laten aanpassen bij J&R in Hasselt, waar ze er een speciale cone en brug op gemonteerd hebben. In tegenstelling tot de meeste bluegrass dobro’s heeft die gitaar nog een gewone ronde hals en geen squareneck; in België zal je die trouwens niet zo makkelijk meer vinden. Er liggen heel dikke snaren op die dan nog eens omhoog worden gestemd, waardoor er heel veel spanning op die hals komt te zitten. De meeste hebben daarom een massieve squareneck, een brede rechte hals. Daar kan je niet op spelen zoals je gitaar speelt. Enkel slide lukt daarop.”

Ik heb me laten vertellen dat Takamine wat betreft versterkte akoestische gitaren et beste is wat er bestaat…
Raf Timmermans: “Ik heb tien jaar lang op Takamine gespeeld, maar ik heb ze verkocht omdat ik de klank beu was. Ze miste karakter. Ik heb er nu echt spijt van dat ik ze weggedaan heb (lacht). Nu speel ik op een tweedehands Ibanez Concord. Ze heeft me amper 200 € gekost, maar ze klinkt fantastisch. ‘t Is geen Martin of zo, maar ze heeft wel een eigen speciale sound.”

En hoe zit het met Spaanse gitaren en nylonsnaren?
Raf Timmermans: “Dat is niet echt mijn ding, al stonden op mijn eerste gitaar – die ik trouwens gekocht heb van mijn zus – wel nylonsnaren. Ik hield niet van de sound en heb er direct stalen snaren opgelegd. Natuurlijk liep er van alles mis: de hals trok scheef, het brugske vloog eraf, de body zakte ineen. Ik heb ze toen laten herstellen en ik speel er nu nog steeds op. Geweldig om slide op te spelen, maar live gebruik ik ze nooit. In de studio durf ik ze af en toe eens bovenhalen.”

Aan welke versterkers en effecten ben jij verslingerd?
Raf Timmermans: “Ik speel op een Fender Super Reverb uit de jaren ’70. Met effecten ben ik niet al te kwistig, al vind ik tremolo heel belangrijk. Ik gebruik die van mijn versterker want die klinkt supergoed. Ook de Reverb van mijn versterker klinkt fantastisch. Voor de rest hou ik van mijn analoge Delay, een Memory Man van Electroharmonix. Soms gebruik ik, afhankelijk van het soort muziek, een Phaser en een heel oud Overdrive-pedaaltje van Ibanez dat fantastisch overstuurt. Wat versterkers betreft: ik heb net nog een oude Teisco uit de jaren ’70 gekocht. Hij klinkt goed en er gaat een fantastisch schoon lampje branden als je hem aanzet (lacht).”

En als je akoestisch speelt?
Raf Timmermans: “Mijn akoestische gitaren versterk ik door een Trace Acoustic, een klein houten versterkertje met twee kleine speakers. Die gebruik ik meestal niet echt als versterker, maar enkel om het geluid door te sturen naar de PA. Ik gebruik die ook om mijn mandoline te versterken: die heeft geen voorversterker. Het element is passief en heeft een lager signaal dan bijvoorbeeld mijn dobro. Die heeft dan weer een hogere output die ik op de gitaar zelf kan regelen. Akoestische gitaren en instrumenten vind ik heel moeilijk te versterken. Dat is altijd sukkelen. Het piezo-element in de klankkast maakt de versterkte klank bijna altijd te hard en onnatuurlijk. Live tracht ik er altijd een AKG 535 microfoon bij te zetten, een gerichte condensatormicrofoon die de klank heel goed opneemt met heel weinig surround en die niet snel feedbackt. Zeker als ik akoestisch speel – in een combo met twee, drie of vier  – zetten we die er altijd bij. Jakke, de vaste geluidsman bij Flip, weet de mix tussen het piezo-element van mijn gitaar en de microfoon perfect te balanceren. Dat klinkt het meest natuurlijk.”

Hoe versterk je je banjo?
Raf Timmermans: “Ik zet er gewoon een microfoon voor. Die banjo maakt zoveel herrie dat één microfoon voldoende is. “

Stel dat na dit interview horden jonge wolven banjo en dobro willen leren spelen. Weet jij of je er ergens les kan voor volgen?
Raf Timmermans: “Bij mijn weten niet, tenzij bij mij! (lacht) Er bestaan Dobro-kampen in Amerika, maar ik denk dat je het in België nergens kan leren. Zoals ik al zei, heb ik zelf nooit les gevolgd, maar haal ik af en toe een lesdvd’tje in huis voor mandoline en dobro. Op dit moment ben ik hard bezig met fingerpicking. Op het net kan je heel veel muziek vinden van Merle Travis, Chet Atkins etc. met bijhorende programma’s met tablatuur en MIDI. Zo kan je jezelf  leren spelen. Zelf doe ik dat eigenlijk nog niet zo lang. Vroeger speelde ik gewoon een plaatje na. Nu gaat het een stap verder.”

Banjo is een vrij duur instrument. Een gitaar kan je al voor 50 € vinden maar de goedkoopste banjo die ik gezien heb, kostte toch nog 200 €. Haal je met dergelijke instrumenten voldoende kwaliteit in huis? Ò
Raf Timmermans: “Als de hals okee is en het instrument goed afgesteld werd, zal het volstaan, ja.  Een goede tip: ga eens langs de gitaarbouwer en laat het instrument afstellen en er eventueel een nieuwe brug op zetten. Mijn banjo heeft ook niet veel meer dan 200 € gekost en ik speel er nog altijd op. Voor de klank is een goed opgespannen vel misschien uiteindelijk wel het allerbelangrijkste.”

Het lijkt wel of rootsmuziek aan een stevige opmars bezig is. Banjo en mandoline duiken hoe langer hoe meer op in popmuziek. Jij gebruikt die instrumenten niet op een traditionele manier, maar speel jij eigenlijk ook in een traditioneel bluegrass combo?
Raf Timmermans: “Niet echt, zo straf ben ik niet. De mensen die bluegrass spelen zijn stuk voor stuk virtuozen. Ik ben eigenlijk pas een goed jaar bezig met country en bluegrass. Met The Cowboy Angels spelen we Gram Parsons, The Flying Burrito Brothers, The Byrds… Door die muziek is er een hele wereld opengegaan. Ik heb er allerhande oude muziek door leren kennen: Josh Graves, Bill Monroe, … Ik heb heel veel oude blues liggen, maar bluegrass is toch iets helemaal anders. Blues is niet zozeer op virtuositeit gebaseerd, net zomin als country, al werk je als countrygitarist best wel wat aan je techniek werkt. Bijschaven is de boodschap.”

Ik veronderstel dat je heel gelukkig bent bij Flip, maar stel: de wereld ligt wijd open, met  wie wil je nog graag samenspelen?
Raf Timmermans: “Ik ben inderdaad heel gelukkig bij Flip. Het is best een moeilijke vraag om voor de vuist weg te beantwoorden. Ik weet wel dat ik enkel en alleen dingen wil doen waar ik mezelf goed bij voel. Ik ga niet tegen mijn zin spelen omdat men mij toevallig veel geld biedt. Maar mocht Admiral Freebee mij vragen om de akoestische theatertournee mee te doen, ik zou niet twijfelen.”

Dan wij ook niet! En moge je nog lang leven in de gloria!