Feature-image

Jozefien Vanherpe en Stijn Van Peborgh & Silke Van den Broeck

De laureaten van de Popthesisprijs 2013

Op vrijdag 13 december 2013 werd in Gent (in het kader van het internationale showcasefestival Glimps) de Popthesisprijs 2013 uitgereikt. Al voor de 8e keer bekroonde Poppunt de beste master- en bachelorscripties over (pop)muziek en het brede muziekveld. Op die manier wordt het harde werk van de studenten in de kijker gezet en wordt de Vlaamse muzieksector gevoed met een pak onderzoeksresultaten. Uit meer dan 30 inzendingen koos de vakjury (Ayco Duyster, Marc Steens, Pedro Debruyckere, Wouter Degraeve en voorzitter Gert Keunen) 2 terechte winnaars.

Naburige rechten

Jozefien Vanherpe (KULeuven) ging aan de haal met de prijs voor beste masterscriptie. Ze leverde een turf af over de uitdagingen die de digitalisering met zich meebrengt voor de naburige rechten van uitvoerende muzikanten. Een boeiende, helder geschreven en actuele turf, wel te verstaan.

Jozefien, waarom ben je zo geïnteresseerd in intellectuele rechten?
Jozefien: “Elke dag ben ik onder de indruk van wat mensen kunnen, verbaasd over welke gedachten zich in hun hoofd vormen en in welke fantastische dingen dat kan resulteren. In het rechtsgebied van de intellectuele eigendomsrechten kan ik de belangen van die mensen beschermen, van muzikanten, grafisch ontwerpers, softwareontwikkelaars, en zo meer. Simpel: het is mijn doel om creativiteit te beschermen. Daar doe ik het voor.”

Jozefien-Vanherpe-KBL2
© Koen Bauters

Waarom een scriptie over naburige rechten? Lagen de ‘gewone’ auteursrechten niet meer voor de hand?
Jozefien: “Mijn promotor en ik voelden dat we over auteursrechten weinig nieuws konden vertellen. In tegenstelling tot auteursrecht zijn de naburige rechten veel minder ‘populair’, in de zin dat er niet veel over geschreven werd en wordt. Maar dat betekent natuurlijk niet dat de naburige rechten niet belangrijk zijn. Daarom heb ik ervoor gekozen om de naburige rechten nader te onderzoeken – en meer in het bijzonder de rechten van muzikanten, omdat ik er zelf één ben.”

Wat is volgens jou de grootste uitdaging voor naburige rechten bij de digitalisering van de sector?
Jozefien: “Steeds meer internetgebruikers stelden de voorbije jaren ‘online’ gelijk met ‘gratis’ en dat leidde dan weer tot een stijgend publiek verzet tegen auteursrechtelijke bescherming. Mij lijkt het dat veel gebruikers auteursrecht en naburige rechten associëren met een industrie, een onneembaar bastion dat liefst zo veel mogelijk geld wil slaan uit artistiek werk en er niet is om creativiteit vooruit te helpen. Daar ben ik het niet mee eens. Auteursrechten en naburige rechten zijn er uiteindelijk voor artiesten. Muziek is niet gratis of rechtenvrij en artiesten verdienen het om beloond te worden voor hun creatieve arbeid. Als alle muziek effectief gratis zou zijn, dan zou niet enkel de kwaliteit, maar zelfs het bestaan van de muziekwereld in gevaar zijn.”

Jozefien-Vanherpe-KBL3
© Koen Bauters

Wat brengt de toekomst? Minister Vande Lanotte is bijvoorbeeld bezig met een aanpassing van de Auteurswet. Zie je daar mogelijke oplossingen?
Jozefien: “Het zijn in elk geval spannende tijden. Het nieuwe Wetboek van Economisch Recht, waarin de Auteurswet geïntegreerd zal worden, komt de overzichtelijkheid ten goede en zal volgens mij vooral het leven van juristen wat eenvoudiger maken. Op inhoudelijk vlak vind ik het in elk geval een goed idee dat bijkomende maatregelen genomen worden om de transparantie van beheersvennootschappen te verhogen. We weten allemaal dat zij op dit moment geen fantastisch imago hebben. Misschien zal een verhoogde controle op hun werking bijdragen tot een positiever beeld van auteursrechten en naburige rechten in onze samenleving. Er is vanuit vele hoeken protest tegen de mogelijke oprichting van een regulator in dit verband, maar ik denk niet dat dit zo dramatisch zou zijn als sommigen voorhouden. Aan de toepassing van de voorstellen is er zeker nog werk, en het is belangrijk dat we altijd de belangen van de artiesten voor ogen houden. Hopelijk gooien de verkiezingen geen roet in het eten …”

Scored, een online tool voor muzikanten

Ook aan onze hogescholen werd in het academiejaar 2012-2013 een pak goeie eindwerken afgeleverd. Stijn Van Peborgh en Silke Van den Broeck (Thomas More Mechelen) konden de jury van de Popthesisprijs overtuigen met hun heel praktische oplossing voor een heel praktisch probleem. Ze ontwikkelden een online applicatie voor muzikanten om, los van tijd en plaats, samen aan nieuwe muziek te schrijven.

Stijn en Silke, wat was precies de aanleiding voor het bouwen van jullie toepassing?
Stijn & Silke: “We liepen al een tijdje rond met het basisidee voor Scored, vooral omdat we zelf in de repetities met onze eigen band, Prevailution, heel sterk aanvoelden dat samen muziek schrijven niet altijd even makkelijk is. Het eindwerk dat we in ons derde jaar moesten maken, leek voor ons de perfecte kans om de uitdaging aan te gaan en ons idee vorm te geven.”

“Tijdens repetities merkten we dat het heel frustrerend kan zijn dat je elkaar maar één keer in de week ziet, en tijdens dat korte contactmoment zo veel moet doen – schrijven, herhalen, bespreken, beoordelen, oefenen, … We wilden met Scored een oplossing bieden die bandleden helpt om ook buiten die repetitietijd verder te schrijven aan nummers.”

Is er een taakverdeling tussen jullie beiden? Hebben jullie elk jullie specifieke sterktes?
Stijn & Silke: “Van bij de allereerste gesprekken over Scored merkten we dat wij een heel goed creatief team zijn. We vullen elkaar aan en maken elkaars gekke ideeën sterker, beter en realistischer. Ook onze skillsets zijn erg complementair: hoewel we allebei kunnen programmeren, is Silke daarnaast heel sterk in UI- en UX-design, en Stijn is een echte problem solver.”

Wat heeft jullie toepassing dat andere producten niet hebben? Waarom zou jullie product succesvol kunnen zijn?
Stijn & Silke: “Bij Scored ligt de nadruk op samen muziek schrijven, in real time. Bij concurrenten en andere spelers in de markt ligt de nadruk toch eerder op het delen van muziek, eerder dan effectief samenwerken.”

Is het de bedoeling dat jullie toepassing ooit op de markt komt?
Stijn & Silke: “Scored zoals het er nu staat, is vooral een proof of concept: we hebben bewezen dat we wel degelijk een real-time partituren-editor kunnen maken, waarin je samen muziek kan schrijven. Voor ons is de prioriteit nu vooral om Scored verder uit te bouwen. Daarom hebben we vooral op technisch vlak nog heel veel werk voor de boeg. Natuurlijk zijn we heel erg benieuwd naar de mening van de muzikanten waarvoor we Scored gebouwd hebben. Geïnteresseerden kunnen zich registreren voor onze user group via scored.be.