Brand your band

Een slecht product kun je niet verkopen

We leven in een tijd waarin de kleur van je sokken, de special effects in je videoclip en het papier waarop je albumcover is gedrukt haast even belangrijk lijken als de muziek die je maakt. Poppunt sprak met Jesse Wynants van communicatiebureau Boondoggle, grafisch designer Snyvo, en Colin Vaneeckhout en Mathieu Vandekerckhove, respectievelijk frontman en gitarist van hardcore sludgeband Amenra. We vroegen hen hoe belangrijk zo’n bandimago is en hoe het tot stand komt.

Colin van Amenra maakt meteen duidelijk dat hij niet zo van het woord ‘imago’ houdt: “Dat klinkt zo onnozel, maar ergens is het dat natuurlijk wel.” De band is al meer dan tien jaar bezig en heeft door de jaren heen een geheel eigen stijl en daarbij horend universum gecreëerd. “Dat is onbewust gegroeid. ?Wij zijn allemaal heel erg bezig met zingeving. Everything must make sense. In het begin was de muziek de essentie, maar ondertussen heeft alles eromheen een even belangrijke plaats ingenomen. Wij denken nu eenmaal veel na over leven en dood. Het is voor ons niet meer dan logisch dat we dat ook gebruiken in onze visuals, shirts en covers.” Amenra doet alles zelf. De bandleden hebben, naast hun plek op het podium, ook allemaal een andere specialiteit. Gitarist Mathieu maakt de visuals, drummer Bjorn is handig met hamer en hout, bassist Maarten houdt zich bezig met de fotografie, Colin is het brein. “Ik kan niks, ik heb enkel ideeën.” Soms roept de band de hulp in van een grafisch designer, maar volgens Colin is dat voor zo iemand een vrij ondankbare taak. “Wij weten veel te goed wat we willen. En we zijn ook al een paar keer zwaar teleurgesteld geweest omdat iemand iets ontwierp dat helemaal niet bij ons paste. Dan houden we het liever zelf in handen.”

“De kern moet goed zijn. Je mag geen marketing gebruiken om te verdoezelen dat je muziek eigenlijk niks voorstelt.”

Vormgever Snyvo beaamt dat het belangrijk is de belangen van de muzikanten in het oog te houden: “Ik vind het fijn als een band zelf met wat ideeën komt. Een ‘doe maar iets’-instelling kan leuk zijn, maar als ik dan zelfs nog geen muziek krijg, heb ik geen enkel aanknopingspunt. Ik heb laatst de hoes voor de nieuwe plaat van The Black Box Revelation ontworpen. Jan is zelf bezig met fotografie en grafisch ontwerp. Hij had een paar suggesties, we hebben samen een selectie gemaakt en dat verder uitgewerkt. Ik vind het wel leuk als ze weten wat ze willen.”

Een slecht product kun je niet verkopen

Maar wat willen bands tegenwoordig eigenlijk? Het lijkt vaak alsof ze meer aandacht besteden aan hun Facebook-pagina en kapsels dan aan het schrijven van nieuwe nummers. Volgens Jesse Wynants niet echt een goede zet. “De muziek blijft uiteindelijk toch het belangrijkst. Wij leggen mensen uit hoe ze hun band als een goed merk kunnen neerzetten. Maar een slecht product kun je niet verkopen, dan val je uiteindelijk door de mand.” De muziek is dus aandachtspunt nummer één. Ook Snyvo is het hiermee eens: “De kern moet goed zijn. Je mag geen marketing gebruiken om te verdoezelen dat je muziek eigenlijk niks voorstelt.”

Zodra je een paar goede nummers hebt opgenomen, wil je natuurlijk ook dat het publiek hiervan op de hoogte is. Hoe doe je dat dan het best? Jesse denkt dat het belangrijk is dat je vooraf al bepaalt wie je wil aanspreken. “Je kiest eerst welk soort publiek je wil bereiken en dan moet je zorgen dat je zo ontdekbaar mogelijk bent.” Enter sociale netwerksites. Vandaag heeft bijna elke obscuur bandje wel een fanpage op Facebook, een eigen MySpace, een vi.be-profiel en een YouTube-kanaal. Overdreven? Volgens Jesse niet: “Je moet alle exposure grijpen die je kan krijgen.”

Jezelf zijn is hip

Ook Amenra heeft een Facebook-pagina en een MySpace, maar Colin vindt dit niet de beste en belangrijkste manier om met de fans te communiceren: “Ik haat Facebook. Het is wel een voordeel, maar absoluut geen vereiste. Integendeel: ik vind het eigenlijk wel cool als een band géén Facebook-pagina heeft. In onze scene is het sowieso normaal dat een band veel contact heeft met zijn fans. Ze komen naar onze optredens, we maken een praatje … Facebook hebben we daarvoor niet nodig.” En uiteindelijk: 340 fans hebben op Facebook is natuurlijk fijn en goed voor je ego, maar het wil niet zeggen dat al die mensen automatisch ook naar je optredens komen. Daarvoor moet je vaak toch net iets meer doen.

Jesse noemt het voorbeeld van Radiohead: “Op het gebied van Brand your Band zijn die mannen heel vooruitstrevend bezig. Ze kondigden bijvoorbeeld op hun Facebook-pagina aan dat ze gingen repeteren en dat de fans daarbij konden zijn als ze zo’n tien euro inkom betaalden. Die repetities zaten binnen een mum van tijd vol. Perfecte marketing.” Radiohead is natuurlijk al jaren een gevestigde naam, als beginnend bandje komt er toch net iets meer bij kijken. “Je moet altijd van jezelf uit blijven gaan. Wie ben ik, waar sta ik voor en wat wil ik? Je bent verkeerd bezig als je enkel gaat inspelen op wat jij denkt dat je publiek wil zien. Dan val je op een bepaald moment door de mand. Het is nu hip om jezelf te zijn. Iets moet authentiek zijn, dat maakt een product veel waardevoller.”

“Je moet altijd van jezelf uit blijven gaan. Wie ben ik, waar sta ik voor en wat wil ik uitdragen? Je bent verkeerd bezig als je enkel inspeelt op wat je denkt dat je publiek wil zien.”

Voor Colin is vasthouden aan je authenticiteit de grootste prioriteit: “Als ik zestig ben, wil ik terugkijken op mijn leven en kunnen zeggen dat ik altijd mijn eigen ding heb gedaan, achter mijn principes ben blijven staan. Wij maken bijvoorbeeld wel eens dingen die mensen shockerend vinden, maar het is echt nooit onze bedoeling om te shockeren. We zijn geen shockrockers. Er zijn natuurlijk wel bands die dat heel bewust doen, daar heb ik eerlijk gezegd een beetje medelijden mee. Uiteindelijk moet iedereen doen wat hij zelf wil. Ik zou het zelf alleen niet kunnen.”

Jezelf zijn is soms al moeilijk genoeg, laat staan dat je je ook nog goed moet zien te uiten in de vormgeving van je website, groepsfoto’s en cd-hoes. Snyvo geeft beginnende groepen die echt geen idee hebben van wat ze willen het advies om een vormgever los te laten om iets te proberen. “Zo’n eerste ontwerp is de moeilijkste stap. Dan moet je wel een beetje open-minded zijn, anders loopt het gegarandeerd mis. Uiteindelijk moet je je als artiest in het ontwerp kunnen vinden, er worden dan ook vaak compromissen gesloten. En is er iemand binnen de band grafisch goed onderlegd of supercreatief, dan is er natuurlijk niks mis met zelf wat experimenteren!”

Veel artiesten kiezen voor een duidelijk logo om de herkenbaarheid te vergroten. Het logo van Amenra bijvoorbeeld stelt drie kraaienpoten voor. Het weerspiegelt de filosofie van de band: het leven kan je elke moment ontrukt worden. Andere bands besluiten dan weer voor elk album een nieuw concept te ontwikkelen. Elke cd is een verhaal op zich. Volgens Jesse een goede manier van campagne voeren: “Tegenwoordig bieden artiesten bij de release van een nieuw album vaak een bredere beleving aan, zoals Arcade Fire deed met hun website voor ‘Neon Bible’.” Snyvo noemt ook The Hickey Underworld: “Zij hebben eigenlijk helemaal geen eigentijdse stijl, maar het heeft wel een heel eigen sfeer. Het artwork, de video’s: het is allemaal vrij bizar. Maar het werkt wél.”

Amenra’s website is ook een vreemde eend in de bijt. Je moet flink wat moeite doe om de menu’s überhaupt te vinden. “We hebben er eigenlijk niet echt bij stilgestaan of onze site gebruiksvriendelijk is. We wilden iets moois creëren. Je moet een inspanning doen om dieper te delven in ons universum. In de lijn van onze muziek: die ligt ook niet al te makkelijk in het gehoor.” Voor hun site gebruikten ze foto’s van de Tsjechische plaats Kutná Hora. Toen de band er was, werd die omvergeblazen door de natuur en de Kostnice: een kerk die vanbinnen gedecoreerd is met menselijke beenderen. “We wisten meteen dat we hier iets mee moesten doen. Alles wat we maken is gebaseerd op onze eigen ervaringen. Ergens op onze site zie je bijvoorbeeld een Paternoster waar je op kan klikken. Die heeft een van ons ook daadwerkelijk thuis liggen.”

Tijd en toewijding

Amenra vindt zijn inspiratie niet enkel in Tsjechische schedels. “Soms zijn het ook vrolijke dingen hoor. Toen twee van onze bandleden een baby kregen, hebben we dat ook gebruikt voor een ontwerp. Oké, het werd wel een afbeelding met een donkere sfeer, maar dat past nu eenmaal bij ons.” Gitarist Mathieu laat zich bij het ontwerpen van de visuals ook inspireren door kunstenaars als Bill Viola. “Dat is een videokunstenaar die installaties maakt omtrent het thema leven en dood. Hij is met dezelfde dingen bezig als wij. Maar ik aap hem zeker niet na.”

“Je moet een inspanning doen om dieper te delven in ons universum. Dat ligt op dezelfde lijn als onze muziek: die ligt ook niet al te makkelijk in het gehoor.”

Een van Snyvo’s leukste opdrachten was de cover van ‘Elevator Girl’, het album van de Antwerpse band The Valerie Solanas. “Dat zijn crooners, met een Frank Sinatra-achtige stijl. Ze hebben iets arrogants over zich, maar dat is zo over the top, dat het mag. Het geheel heeft iets bizars. Ik heb er een overdreven arty-farty cover van gemaakt, met foto’s in maatpak in een museumachtige omgeving, en allerlei bizarre objecten erbij. Er zat geen verhaal achter, we hebben gewoon een heel toffe sfeer gecreëerd. Ik werk sowieso graag met bizarre dingen, met contrasten. Het kan soms ook juist de bedoeling zijn om iets te maken dat totaal niet bij je muziek past: dat trekt dan ook weer de aandacht.”

Natuurlijk kun je eens kijken hoe andere bands zichzelf presenteren, maar na-apen is sowieso een no-go. Je zal negen van de tien keer een slap aftreksel zijn en opvallen doet het ook niet echt. Colin: “In het begin zeiden mensen wel eens tegen ons ‘ge zijt maar een kopie van die of die’. Dat waren dan vaak ook nog bands die wij totaal niet goed vonden. Enorm beledigend. Nu horen we dat gelukkig niet meer. We zijn ondertussen al zo lang bezig en hebben zo een – ik ga het toch zeggen – eigen imago opgebouwd, dat we met niemand meer te vergelijken zijn.” Een eigen imago opbouwen kost volgens Colin vooral heel veel toewijding en tijd. Dat is volgens hem een risico bij een project als Popfolio. “Ik snap dat zoiets er moet zijn hé, zeker. Er is veel vraag naar. Maar die mensen worden ergens in gesmeten. Het blijft misschien niet duren. Wij hebben er lang aan moeten werken, hebben alles geleidelijk aan opgebouwd. Ik hoop dat de bands die dankzij Popfolio een creatieve piek bereiken het daarna niet opnieuw laten afweten.”

Je moet gewoon durven!

Een originele band zijn, kan dat tegenwoordig nog? Hebben we niet alles al eens gezien en gehoord? Colin heeft het idee dat niemand nog origineel is. “Er is een grote leegte in de media. Er zijn ook veel genres waarbinnen je volgens mij niet eens meer iets echt opvallends kán doen. Wat je zou moeten doen om nog origineel te zijn? Als ik dat zou weten, zou ik het zelf doen! (lacht)

Snyvo denkt niet dat het moeilijk is om op te vallen: “Je moet gewoon durven! Ik denk sowieso dat het hele imagodenken wel een beetje op zijn retour is. Al die mascararockers en zo, dat zie je toch al een pak minder. Gelukkig maar. Nu is iedereen weer wat gewoner. Al kan dat natuurlijk ook imago zijn.”

“Ik denk dat het hele imagodenken wel een beetje op zijn retour is. Nu is iedereen weer wat gewoner. Al kan dat natuurlijk ook imago zijn.”

Volgens Jesse is juist dit durven bij Belgische groepen vaak een probleem: “Bands in België zijn veel te snel bang om commercieel te zijn. Ze durven er niet eens over na te denken hoe ze de pers kunnen benaderen. Maar een grote band moet gewoon commercieel zijn! Denk jij dat het bij The Beatles allemaal helemaal vanzelf kwam? Het hele ‘betaal zo veel je wil’-idee hebben we natuurlijk al vaker gezien. Waarom mensen geen geld geven als ze een cd kopen? Of zorgen dat ze de cd gratis krijgen als twee vrienden hem ook kopen? Cd’s geven in ruil voor een concert? Er zijn nog genoeg dingen te bedenken.”

Commercieel gezien is het vooral ook heel slim om wat extra aandacht te besteden aan je optredens. Daar komt tegenwoordig namelijk het meeste geld vandaan. Mensen betalen voor spectaculaire shows met vuurwerk, honderd danseressen en artiesten die over het publiek zweven makkelijk een hoop geld. Maar ook hier geldt weer: het moet wel bij jou en je muziek passen. Je moet iemand als The Bony King Of Nowhere niet onder een lichtgevende discobol zetten. Amenra staat bekend om zijn optredens op bijzondere locaties. “Op zich hebben we dat niet heel vaak gedaan hoor. Het heeft gewoon de aandacht van veel mensen getrokken. We hebben altijd plaatsen gekozen die voor ons zin hadden, met een bepaalde sfeer of uitstraling: een bos, een grot, een kapel … We gebruiken vaak religieuze symbolen, we vinden veel metaforen in het geloof.” Zo gaan ook de live-optredens deel uitmaken van de wereld die een band kan creëren, een wereld waar de fans maar wat graag deel van willen uitmaken.

De moraal van het verhaal? Maak goede muziek, denk na over wat je doet, blijf jezelf en wees vooral niet bang om jezelf te promoten en iets nieuws te proberen. En roep, als dit allemaal niet zo wil lukken, de hulp in van een professional. Vind je het allemaal te eng? Dan kun je er nog altijd voor kiezen om geen Facebook te nemen, je muziek haast onvindbaar te maken en te zorgen dat niemand weet hoe je eruit ziet. Mysterieus zijn heeft namelijk ook zo zijn charme.

Popfolio.be
Boondoggle.eu
Snyvo.com
churchofra.com