dossier_electronica

Belgische elektronicalabels anno nu

Wie zijn geschiedenis een beetje kent, weet dat R&S Records een van de meest toonaangevende labels is uit de Belgische elektronische muziekscene. Door als eerste cutting edge techno te releasen in de jaren 90, verwierf het wereldwijd een ware cultstatus. Ook nu nog – weliswaar na een reboot – geldt R&S door haar historiek en eigenzinnige releases als een groot label. Maar hoe zit het met onze andere elektronische labels vandaag? Hoe ziet het Belgische landschap er anno 2016 uit? En wat kunnen we leren van labels die het vandaag goed doen? Een dossier.

Vaststelling: volgens de statistieken van Red Bull Elektropedia hebben er dit jaar om en bij de honderd labels een elektronische artiest van bij ons gereleaset. Samenhang zoeken in dat landschap is best moeilijk, maar in de breedte valt het op dat we veel labels hebben die meer naar house en techno neigen. Bij een snelle blik zien we ook dat die labels zich vooral rond steden als Antwerpen, Brussel, Gent en Leuven concentreren.

Een stad speelt zeker een rol in het ontstaan van een label, maar België is klein en zeker nu iedereen verbonden is, overstijgt een label al snel het lokale. Tangram Records speelt met lokale artiesten als Moodprint en Up High Collective in op een Leuvense community, maar spreekt bovenal ook de hele beatscene in België aan. Veel belangrijker dan de uitvalsbasis is het netwerk dat labels vormen met dj’s, producers en feesten uit de eigen muziekscene.

Elk genre heeft zijn labels die mee bepalend zijn voor het gezicht van een scene.

Of het nu om beats, drum & bass of house gaat, digitaal of vinyl, elk genre heeft zijn labels die mee bepalend zijn voor het gezicht van een scene. En wat de intenties ook zijn van een label: op verschillende manieren probeert het een plek te veroveren binnen dat netwerk. Dat kan door een catalogus op te bouwen met bevriende producers, of door met buitenlandse artiesten hoge ogen te gooien.

Labels en events

Labels zijn vandaag niet meer uitsluitend platenfirma. We zien de laatste jaren nieuwe spelers opduiken die ontstaan zijn uit concepten of een sterke link hebben met events. Zo is onlangs de Brusselse club Fuse opnieuw een eigen platenlabel begonnen. Het Play label vindt zijn wortels dan weer in tal van professionele events verspreid over Brussel. De voornaamste reden om een label te starten – muziek uitbrengen van een artiest en die bij de mensen brengen – ligt nog steeds aan de basis van het ontstaan, maar een label is vaak een zijsprong of aanvulling van andere muzikale activiteiten geworden.

Een label is vaak een zijsprong of aanvulling van andere muzikale activiteiten geworden.

Waarom is dat? Simpel: er valt nu eenmaal niet veel geld meer te verdienen in dit deel van de muziekmarkt. Grote fysieke oplages krijg je niet meer verkocht en streaming services als Spotify hebben deals met majors als Sony, Warner en Universal. Een label opstarten vergt een investering, dus kunnen extra inkomsten uit events of clubavonden de nodige ademruimte geven om nieuwe platen te kunnen financieren. Wie dan al een sterk merk en eigen netwerk heeft opgebouwd, heeft uiteraard een streepje voor bij de promotie van een plaat. Maar voor wie overmoedig begint, dreigt het gevaar ondergesneeuwd te geraken in de vele taken die horen bij het runnen van een label. Van A&R over productie, van distributie tot promotie en soms verkoop: een label kan organisch groeien, maar een langetermijnvisie en duidelijke taakverdeling zijn nodig om alles te kunnen combineren. Maar naast de business talk, hoe kunnen elektronische labels vandaag nog uitblinken in hun vak?

Consistentie en kwaliteit

Consistent muziek uitbrengen waar je zelf in gelooft. In een veranderende muziekwereld hoort dat nog steeds de hoofdzaak te zijn voor een label. De rest is daarom geen bijzaak, maar als je visie niet goed zit, bouw je fundamenten op drijfzand. Als je wil dat jouw selectie als referentie geldt in de scene en dat dj’s uit jouw catalogus putten, dan moet je er ook tijd in willen stoppen – en geduld aan de dag leggen. Paniek hoeft dus niet als de eerste releases niet uitverkopen; door continu in te zetten op kwaliteit, kunnen die later opnieuw worden opgepikt door trouwe volgers.

Stay true to yourself” is dan ook al bijna tien jaar het motto van Kr!z, die aan het roer staat van Token Records. Wie Token niet kent: naast R&S is het zonder twijfel het meest gerespecteerde technolabel uit België. De labelbaas bouwde dankzij consistente vinylreleases een solide reputatie op in het buitenland en kon zo onder meer al labelnights opzetten in een legendarische club als Berghain (Berlijn). Ondertussen telt de catalogus al meer dan 60 releases, sommige van grote namen als Ø [Phase] en Rødhåd.

Distributie: worldwide of worldwide web?

Token heeft door zulke artiesten te featuren steeds een heel internationale focus gehad en werd daarom ook in het buitenland opgepikt. Het label valt onder N.E.W.S. Records en kan via N.E.W.S. Distribution ook rekenen op een sterk distributienetwerk dat buiten de landsgrenzen gaat. Zo heeft N.E.W.S. met o.a. Music Man Records en Eskimo Recordings nog andere internationaal gerenommeerde labels in de stal. De historiek – N.E.W.S. zit al in de distributie sinds 1994 – en ervaring van een distributeur helpen dus enorm om je fysieke platen verder te laten reiken, maar in een digitale wereld heb je als jong label zeker niet de grootste distributeur nodig om wereldwijd te gaan.

Pelican Fly, het Brusselse label van DJ Slow (zie ook Poppunt Magazine 60) en Richelle, verspreidt z’n tracks digitaal, wereldwijd. Er is veel te streamen op hun website en SoundCloud, de effectieve verkoop van hun beats verloopt via iTunes. De muziek van Pelican Fly leeft heel sterk op het internet. Het is een eclectische mix voor een generatie die muziek online beleeft en dat hoor je ook: bekende samples, kruisbestuiving met elektronische sounds van over de hele wereld, edits van artiesten die uit de populaire rap- en RnB-cultuur komen … Het internet is een deel van hun geluid en dat merk je in elke track.

Naast een sterke connectie met Parijs, heeft een duidelijke muzikale visie hen internationaal op de kaart gezet. Zo lanceerden ze onder meer Cashmere Cat en Sinjin Hawke, artiesten van wie de carrières ondertussen zijn geëxplodeerd. Uitschieters, maar geen reden om op de lauweren te rusten: de afgelopen vijf jaar volgden de releases elkaar consistent op.

Veel kan, niets moet

Er zijn ook anderen die niet meteen de ambitie hebben om heel frequent te releasen. Zo weigert ensemble, het houseplatform van dj-duo Kong & Gratts, de tag van platenlabel te dragen. Het idee om toch platen uit te brengen is ontsproten uit een paar vaste avonden waarop ze internationale dj’s naar Brussel haalden. Ze werken op hun eigen tempo en temperen zo de verwachtingen. Dat levert tegen alle regelmaat van de klok weloverwogen vinyl op, zonder druk om nieuwe releases te brengen. “Er zijn al genoeg labels”, zo zegt Kong.

De jongens van Champion Sound, de jaarlijkse beat battle in Antwerpen, willen met hun Champion Sound Recordings vooral hun avonden documenteren. De winnaars van de contest krijgen een release op vinyl en die wordt dan in exclusieve oplage verkocht. “We verkopen in eigen beheer aan vrienden en op het internet. Onze eerste release, een remix-ep met werk Le Motel, was vrij snel uitverkocht”, zegt bezieler Ufuk Demir. “We hebben de ambitie om er iets meer mee te doen, maar er is geen druk.”

Er kan veel maar er moet niets voor deze jonge labels. Tussen de releases door is er tijd om te focussen op andere projecten en content. Muziek releasen wordt hier als ondersteuning gezien voor het geheel, maar is niet de core. Net omdat het slechts om een enkele plaat gaat, kunnen alle aspecten van die release met alle aandacht worden uitgewerkt. Tijdens een intensieve periode van promotie kan het verhaal achter de plaat bijvoorbeeld meer diepgang krijgen, en er is ook ruimte voor opvolging nadien. De kwaliteit van het verhaal haalt het hier van kwantiteit.

Connecteren is de boodschap

Investeren in het verhaal is een stap, het ook overbrengen aan iemand is de volgende. Belgische elektronische labels die vandaag boven de massa uitsteken, proberen dan ook op verschillende manieren te connecteren met hun publiek. Een label kan inzetten op promotie op sociale media of digitale giveaways, maar de boodschap moet ook bij iemand kunnen aankomen. Door label nights, instore sessies in platenwinkels, door lokaal talent aan zich te binden … stelt een label zich op als actieve speler in de eigen muziekscene. Online en offline gaan hand in hand om ervoor te zorgen dat er een echte community ontstaat.

Online en offline gaan hand in hand om ervoor te zorgen dat er een echte community ontstaat.

Tangram Records doet dat bijvoorbeeld met regelmatige get togethers in een jeugdhuis in Leuven. Tijdens BEAT by BEAT nodigen ze dj’s, jonge beatmakers en muziekliefhebbers uit om het te hebben over de nieuwste beats. Het is echter meer dan een netwerkmoment: met interessante talks of performances van lokale helden zorgt het voor cohesie in de lokale beatscene. Met hostings in Berlijn, Amsterdam, Parijs en Lyon proberen ze nu ook fysieke voet aan grond te krijgen in het buitenland.

Ook We Play House Recordings is een perfect voorbeeld van community building. Labelbaas Red D (Bart Van Neste) organiseert geregeld ep-releases in platenzaak Music Mania (Gent) en brengt zo househeads bij elkaar. We Play House heeft bovendien een uitgesproken Belgische identiteit: zo verscheen er al een serie eigentijdse New Beat, maar krijgen ook jonge Belgische producers en dj’s een platform om hun ding te doen. Naast Belgen als San Soda, Locked Groove en meer recent Dektro, werden de afgelopen negen jaar heel consistent ook producers uit het buitenland aan de catalogus toegevoegd. “Niet trendgevoelig, gewoon goede housemuziek”, luidt het.

De plaat als kunst

We Play House Recordings bracht z’n platen jarenlang exclusief op vinyl uit, maar sinds kort is de catalogus ook op Bandcamp te verkrijgen. De keuze voor vinyl als drager heeft de voorbije jaren zeker aan belang gewonnen, maar is hier vooral onderdeel van de dj-cultuur en community. Er zijn labels die van hun releases haast kunstobjecten maken.

Vlek zet bijvoorbeeld hard in op de beleving en esthetiek van een plaat. Er wordt steeds geperst in beperkte oplage en elk exemplaar is uniek door het artisanale artwork. Hout, stempels, glow-in-the-dark inkt en andere materialen worden gebruikt om tot patronen te komen voor de hoezen. Het collectief heeft een hoog maar zeer verfijnd DIY-gehalte en biedt al sinds 2010 Belgische artiesten een platform aan. Als het even kan, proberen ze hen ook te laten doorstromen naar het buitenland met showcases daar. Het Brusselse label bracht al werk uit van o.a. Lawrence Le Doux, Sagat en Ssaliva. Interessant: tracks kan je ook online kopen, maar regelmatig zijn er grote delen van de catalogus gratis te downloaden. Bij Vlek ondersteunt het digitale dus niet alleen de verkoop, maar proberen ze muziekliefhebbers ook echt te triggeren. Nieuwe luisteraars luisteren zo misschien naar tracks die ze anders nooit zouden leren kennen. Doel? Hen toch naar het hoogste goed leiden: de fysieke plaat.

Besteden ook veel aandacht aan het tastbare van hun releases: Ekster uit Antwerpen. Ekster is een vrij jong label in de kringen van de succesvolle producer Hiele en grafisch vormgever Victor Robyn. Ze verkennen zowat alle kanten van het elektronische spectrum: van IDM tot techno en van acid tot ambient. De producties van Hiele zijn net zo uitzonderlijk als de vormgeving: vinyl is er ingepakt in plasticfolie met geurende theeblaadjes, of wordt door Robyn zelf van kunstig artwork voorzien – psychedelische schilderingen, omgekeerde fotografie, hyperrealistische beelden, strakke typografie … In de hoes vind je steeds een digitale downloadcode, maar er is in principe enkel een digitale release als de platen uitverkopen. 

Niet heilig

Elk label heeft zo zijn eigen uitgesproken karakter waarmee het muziekliefhebbers aan zich bindt en overtuigt om muziek te kopen. Ondanks de dalende verkoop weten labels op verschillende manieren toch te overleven. Of ze nu frequent releasen, resoluut internationaal mikken of enkel voor vinyl kiezen, kwaliteit en consistentie staan steeds voorop en leiden uiteindelijk tot de basis voor elk goed label: een sterke reputatie.

Is de aanpak van deze labels heilig? Nee, maar de voorbeelden bieden wel een houvast voor jonge labels die met de juiste bedoelingen aan de klus beginnen. In een tijd dat je bedolven wordt onder de muziek, slagen deze labels erin om erbovenuit te steken en elk hun eigen geluid te brengen. Een reden om Belgische elektronische muziek te blijven kopen!