Verkopen of weggeven?

Muziek gratis weggeven: naïef of uitgekiende strategie?

Gratis vliegtuigtickets, waspoedersamples, make-up, parfum, bier bij de Humo mét glas erbovenop… De weggeefstrategie is niet nieuw en wordt wel vaker toegepast in de marketing. In de muziekwereld bestaat er een term voor cd’s die gratis of tegen een kleine vergoeding ergens bij worden gestoken: premiums of freemiums.

Bij premiums gelden specifieke tarieven voor de mechanische reproductierechten en is de verkoopprijs zo laag mogelijk. Hoewel een premium per stuk nauwelijks iets oplevert, kan het eindresultaat voor een platenfirma alsnog winstgevender blijken dan een gewone verkoop. Een illustratie:

Bij de Humo In de winkel
Opbrengst per exemplaar voor de firma € 2 € 7
Aantal verkochte exemplaren 30.000 3.000
Totale opbrengst € 60.000 € 23.400
Vaste kosten (opname, promo) € 15.000 € 15.000
Variabele kosten per exemplaar (royalties, reproductie, mechanische rechten) € 1 € 2,1
RESULTAAT € 15.000 € 2.100

In de meeste platencontracten staat dat de artiest bij de verkoop van premiums geen royalty’s ontvangt. Hoewel het voor de platenfirma in dit voorbeeld dus winstgevend is, brengt het in het geval van de artiest nauwelijks iets op. Als hij volledig eigenaar is van zijn auteursrechten ontvangt hij wel mechanische reproductierechten, maar die liggen een stuk lager (in dit voorbeeld: 11,5 cent per cd min 15% roerende voorheffing en min 15% administratiekost voor SABAM).

In de praktijk betekent 30.000 exemplaren verkopen bij de Humo voor een artiest een opbrengst van om en bij 2400 euro. Bij de verkoop van 3000 exemplaren via de winkel zal de artiest ongeveer 2200 euro aan royalty’s en 2000 euro aan auteursrechten ontvangen.

Het gratis model

De trend van muziek gratis weggeven is begonnen samen met het ontstaan van breedbandinternet. Immers, om je muziek te verspreiden via internet moet je geen reproductiekosten maken. Er zijn wel wat pro’s en contra’s die je moet afwegen:

 Pro

  • Veel mensen kunnen je muziek ontdekken, niets staat verspreiding in de weg.
  • Fans kunnen je nummers downloaden en dus makkelijker mobiel beluisteren.
  • Je kan makkelijk een mailadres of tweet in return vragen, wat neerkomt op gratis extra promo.

Contra

  • Als je lid bent van SABAM, moet je in principe per download zelf mechanische reproductierechten betalen.
  • Gratis weggeven betekent concurrentie voor de verkoop van je muziek. Waarom zou iemand betalen als er een gratis alternatief is?

Je muziek gratis (digitaal) weggeven staat een verkoopstrategie echter niet altijd in de weg, maar kan net aanvullend werken. Heel wat artiesten werken daarom met een systeem van vrije bijdrages: als consument kies je zelf hoeveel je wil betalen voor een download. Een aantal grote namen uit de muziekgeschiedenis – Radiohead, Nine inch Nails en Coldplay, om er maar enkele te noemen – hebben hun muziek zo al aan de man gebracht. Het gratis model kan ook deel uitmaken van een strategie die ‘upselling’ heet. Dat wil zeggen dat je je muziek gratis digitaal weggeeft, maar dat je voor alle daaropvolgende extra’s een steeds groter wordend bedrag vraagt.

Een voorbeeld:

Prijs Wat krijgt de koper
Gratis Digitale download van je plaat in lagere kwaliteit (bv. 192 kbps)
5 euro Digitale download van je plaat in hogere kwaliteit (bv. 320 kbps)
10 euro Digitale download in hoge kwaliteit + toegangscode voor extra video content, live beelden, etc.
15 euro Fysieke cd met boekje
20 euro Cd + vinyl
25 euro Special edition cd + vinyl
300 euro Hoogst exclusieve versie van de CD met handtekening en DVD in uitzonderlijke verpakking + gezeefdrukte poster in beperkte oplage + huiskamerconcert
In deze tijden van Spotify, YouTube, Deezer, Grooveshark en consoorten voelen heel wat mensen niet langer de nood om muziek te bezitten. Als ze ernaar willen luisteren, hebben ze er toegang toe, en dat is het belangrijkste. Zelfs het gratis model is daarom misschien al een beetje achterhaald. Nochtans wordt een gratis download nog best vaak gebruikt, al is het nu meer als aanvullende service bij een ander product. Bijvoorbeeld een downloadcode bij een vinylrelease, een gratis download in ruil voor een tweet, enzovoort.
Heb je vragen of opmerkingen bij deze pagina?
Popadvies op maat
Vind je hier toch niet het antwoord op jouw vraag? Poppunt geeft ook persoonlijk advies.
   popadvies@poppunt.be       Bel 02 504 99 00       Maak een afspraak