Cd-verpakkingen

Zoveel meer dan een plastic doosje

Een hoes beschermt een drager niet alleen tegen mogelijke beschadiging, hij bepaalt ook mee de sfeer rond een release. Daarom is het belangrijk om even stil te staan bij de verschillende verpakkingen die je kan uitkiezen.

Hieronder gaan we dieper in op twee standaardverpakkingen – in plastic (jewel case) en in karton (digipak, digisleeve of digifile) – maar weet dat er nog andere mogelijkheden bestaan. Check dus zeker bij je drukker wat er allemaal mogelijk is, want er zijn steeds meer opties en de markt blijft evolueren. Tegenwoordig kan je zelfs hoezen laten maken met een klein beeldscherm erin (de zgn. ‘videopack’)…

Plastic verpakking (jewel case)

jewel-case

Een doorsnee jewel case bevat een aantal elementen:

  • Booklet of cd-boekje
  • Tray of cd-houder
  • Inlay
  • Cd met cd-label
  • Rug
  • Bodem
  • Deksel

Een jewel case bestaat uit 3 plastic (polystyreen) onderdelen die in elkaar geklikt worden: de bodem, het deksel en de tray. De bodem en het deksel zijn altijd doorzichtig. Op die manier zie je vooraan het cd-boekje. Achteraan zit een blad tussen de tray en de doorzichtige bodem in, met daarop de songtitels of artwork. Dat stuk papier heeft een U-vorm, waarbij er 2 zijden omgevouwen zijn. Daarop komt de cd-titel en/of uitvoerder. De tray is van zwart plastic of doorzichtig, waardoor je extra ruimte kunt krijgen voor artwork rond of onder de cd. Dat maakt het echter ook iets duurder dan werken met een zwarte plastic tray. De tray zorgt met zijn kleine plastic tandjes dat de cd blijft zitten.

Een normale jewel case meet 142 x 125 x 10 mm. Het boekje aan de voorkant meet precies 120 x 120 mm. De inlay aan de achterkant is 138 x 120 mm, met aan beide zijden een rugtitel van 6 x 120 mm.

De jewel case is met grote voorsprong de nummer één als meest voorkomende cd-hoes omdat hij de cd goed beschermt, duurzaam is, een snelle levertijd heeft en één van de goedkoopste verpakkingen is. De enige pijnpunten zijn dat de tandjes van de tray soms afbreken en dat het plastic scharniersysteem tussen het deksel en de bodem fragiel is. Een oplossing voor die problemen is de iets duurdere super jewel box. Die verpakking is duurzamer en kun je herkennen aan zijn afgeronde hoeken. Ze heeft een betere sluiting, de tandjes breken minder snel en de scharnieren tussen bodem en deksel werken met een beter systeem.

Bij de promo van singles wordt vaak de slim case gebruikt. Deze verpakking bestaat maar uit twee delen: het deksel en de tray, waardoor er aan de achterkant geen artwork kan worden aangebracht.

Verpakkingen uit karton (digipack, digisleeve en digifile)

Het grote verschil met de jewel case is dat het artwork gedrukt wordt op het karton, de verpakking zelf. Er zijn tal van parameters waarin een kartonverpakking kan variëren:

  • De cd zelf: een digipack kan net als de jewel case een plastieken tray bevatten om de cd in vast te klikken. Ofwel wordt de cd in een kartonnen sleeve gestopt. Dat noemt men ook wel een digisleeve. Een laatste optie is de digifile, waarbij de cd voor de helft in een kartonnen gleuf zit.

    Digipack met booksleeve:

    digipack-booksleeve

    Digisleeve:

    digisleeve-booksleeve

    Digifile:

    digifile
  • Het cd-boekje: kan ofwel in een kartonnen booksleeve (zie illustratie hierboven) zitten, ofwel kan de laatste bladzijde vastgelijmd worden, ofwel houdt een kartonnen bookslit of gleuf het boekje vast.

    Bookslit:

    bookslit
  • Flap: als geld geen punt is, kan je er voor kiezen nog extra flappen aan de hoes toe te voegen. Zo hebben veel kartonnen verpakkingen een middenflap met extra info of artwork. Je kunt er zo veel zijdes aan toevoegen als je wil. Hou er wel rekening mee dat je verpakking dan ook dikker wordt.
  • Afwerking: telkens als je papier of karton gebruikt bij de verpakking van een cd, moet je kiezen of je een matte of blinkende afwerking wil. Daarnaast kun je er expliciet voor opteren om er spotvarnish, lak of laminaat aan toe te voegen. En elke verpakking is met afgeronde of vierkante hoeken te verkrijgen.

Digipacks, digisleeves en digifiles zijn vriendelijker voor moeder natuur, omdat je minder of zelfs geen plastic gebruikt. En je kunt er steeds vaker voor kiezen om het artwork te laten drukken op het ecovriendelijke FSC-papier waarbij de bomen die jij laat omhakken voor je hoes opnieuw worden geplant. Een ander voordeel aan karton is dat het minder snel stukgaat. Enkel de hoekjes verslijten iets sneller. Een nadeel is dan misschien weer dat de verpakking niet waterbestendig is. Algemeen wordt de kartonnen hoes echter gezien als een meer luxueuze optie waarbij het artwork meer tot zijn recht komt. Het is dan ook iets duurder.

De versie voor singles is de zogenaamde carton sleeve of wallet. Dat is een eenvoudig kartonnen hoesje met één opening voor de cd.

Drukkosten

Wat betaal je nu om al deze verpakkingen te drukken? Om je daar een idee van te geven, gingen we te rade bij de vaste perserij van een bekende Belgische muzikant.

Verpakking Prijs per stuk (vanaf 1000 ex.)
Cd in jewel case, met inbegrepen in de prijs: glasmastering, persing, label in 5 kleuren – standaard jewel case – boekje van 4 pagina’s – transport naar 1 adres in de Benelux €0,86
Cd in digipack, met inbegrepen in de prijs: glasmastering, persing, label in 5 kleuren, standaard digipack van 4 ‘pagina’s’ en 1 tray – boekje van 4 pagina’s – transport naar 1 adres in de Benelux €1,10
Digifile of digisleeve ongeveer €0,05 goedkoper
Basiskosten Bedrag
Sealing: cellofaan (jewel case) of krimpfolie (overige verpakkingen) €0,027/stuk (cellofaan) of €0,05/stuk (krimpfolie)
Aanmaak glasmaster (alleen bij eerste persing) Ongeveer €150
Transportkost (werd hierboven verrekend in de prijs per stuk) Ongeveer €60

 1000 cd’s verpakt in een jewel case met cd-boekje van 4 pagina’s in 4 kleurendruk en cellofaan sealing kost je dus €1037. Dat is iets meer dan een euro per cd.

De verpakkingswetten

Met een aantal zaken moet je bij de productie van verpakkingen altijd rekening houden. We lijsten de belangrijkste voor je op.

  • We hebben ons nu hoofdzakelijk gericht op de twee standaard verpakkingsvormen, maar er zijn nog tal van andere mogelijkheden, zowel in materialen als in systemen. Weet dat deze twee standaarden wel het snelst geleverd worden omdat ze veelgevraagd zijn. Als je gaat voor bijvoorbeeld een tray gemaakt van aardappel (ja, dat bestaat) kan de levertijd oplopen tot twee maanden in plaats van twee weken. Check dus de levertijden voor je bestelt, ook voor nabestellingen.
  • Sommige winkels, zoals Fnac, vragen expliciet een plastic folie rond de cd, ook wel de sealing genoemd. Die voorkomt beschadigingen voor gebruik en de klant weet ook zeker dat de cd niet al geopend werd. Je kunt sealing zelf bij de cd-perser bestellen: cellofaan voor jewel cases en krimpfolie voor andere verpakkingen. Of je laat de distributeur of de stockageplaats de sealing op zich nemen, waarbij dan enkel voor sealing moet gezorgd worden bij die winkels die er expliciet om vragen.
  • Wil je benadrukken welke singles er allemaal op je album staan of wil je extra duiding geven? Steeds meer artiesten en platenmaatschappijen kiezen ervoor om een sticker te plaatsen op de omslag. Het kan de verkoop stimuleren, maar zorg er wel voor dat de stijl van de sticker in de lijn ligt van je artwork.
  • Aangezien er alsmaar minder cd’s gedrukt worden, is ook het aantal cd-drukkers de laatste jaren sterk gedaald. Voor je je cd bestelt, vraag je best een offerte aan bij minstens 2 drukkers. Laat je bij de uiteindelijke keuze niet alleen leiden door de vraagprijs, maar ook door de levertermijn, de kwaliteit en de service. Het is bijvoorbeeld belangrijk dat je de drukproeven kan bekijken.
  • Heb je een verpakking gekozen en de beste drukker geselecteerd? Vraag hem dan naar templates of “werktekeningen” die duidelijk aflijnen waar de artworker al dan niet afbeeldingen kan plaatsen.
  • Nog wat aanvullende tips rond de aanmaak van albums in het algemeen: hoeveel cd’s je moet persen, kunnen we moeilijk in jouw plaats bepalen. Weet dat hoe meer je er drukt, hoe lager de prijs per stuk is. Maar als je alles in eigen beheer doet en dus je eigen platenmaatschappij bent, sta je zelf in voor de financiële risico’s. Zorg dat je niet in de problemen komt als de cd’s niet verkocht raken. Het kan handig zijn om op voorhand aan je distributeur te vragen hoeveel cd’s die denkt weg te kunnen leggen in de platenwinkels en tel er nog een aantal bij voor de verkoop aan de merchandisestand tijdens optredens. De meeste cd-oplages in België liggen tussen de 500 en 2000 exemplaren.
  • Singles worden amper nog fysiek in de winkels gelegd, laat staan verkocht. Toch worden ze vaak in een beperkt aantal exemplaren gedrukt, voor promotiedoeleinden en merchandise. Het kan ook een leuke zoethouder zijn voor fans als het full album nog lang op zich laat wachten of wanneer het gaat om een ep of een maxisingle. Echt kleine aantallen kan je misschien zelf branden en voorzien van artwork. Voor iets grotere aantallen ga je best op zoek naar een bedrijf dat zgn. duplicaties maakt.
Heb je vragen of opmerkingen bij deze pagina?
Popadvies op maat
Vind je hier toch niet het antwoord op jouw vraag? Poppunt geeft ook persoonlijk advies.
   popadvies@poppunt.be       Bel 02 504 99 00       Maak een afspraak