Je eigen repetitieruimte bouwen

Naast muziek ook een baksteen in je maag? Bouw je eigen state of the art repetitiekot!

Heel wat muzikanten in Vlaanderen zijn op zoek naar een goeie repetitieruimte. Een plek om ongestoord en zonder te storen te kunnen werken aan nieuwe muziek. De voorbije jaren zijn er heel wat kwalitatieve ruimtes bijgekomen, maar toch blijft het niet evident om een goeie en vrije ruimte te vinden op de momenten waarop je wil repeteren. Daarom kan het handig zijn om je eigen repetitiekot te hebben. Maar waar moet je zoal rekening mee houden als je je eigen kot bouwt of inricht?

Eenvoudige ingrepen

  • Speel minder luid. Hoe minder luid je speelt, hoe lager het geluidsniveau dat je moet isoleren. En het is bovendien nog goed voor je oren ook. Repeteer niet op een PA, maar gebruik gewoon de versterkers en een kleine zanginstallatie voor de stem.
  • Vermijd frequenties lager dan 100 Hz. Als je een zanginstallatie of ander geluidssysteem gebruikt, kan je met een equalizer bepaalde frequenties wegfilteren. Die lage frequenties worden in een kleine repetitieruimte toch al snel een stoorzender.
  • Hou ramen en deuren toe. Nogal logisch, maar toch. Om de isolerende capaciteit van een raam te vergroten, kan je een voorzetpaneel maken dat net in de raamopening past. Deuren kan je verzwaren door verschillende lagen gipskarton aan te brengen.
  • Zet versterkers op een statief of stoel en kantel ze licht naar boven. Zo vermijd je contactgeluid met de vloer, en bereikt het geluid rechtstreekser je oren waardoor je je versterkers een pak stiller kunt zetten.
  • Zet de drum op een drumpodium. Dat bouw je met ISO latten waartussen je rotswol aanbrengt, en waarop je houten platen vastmaakt. Zo vermijd je contactgeluid tussen de basdrum en de vloer. Je onderburen zullen je dankbaar zijn.

Structurele ingrepen

In de praktijk zal je altijd ingrepen moeten doen op het vlak van isolatie (geluidsoverdracht naar buiten of binnen in het geval van een opnameruimte) en op het vlak van akoestiek (de geluidskwaliteit binnen in de ruimte).

Isolatie

Door de massa van de constructie groter te maken, wordt er ook meer geluid geïsoleerd. Een zwaar materiaal is moeilijker in beweging te brengen door de geluidsgolven en zal dus beter isoleren. Beton(steen) zal dus meer geluid tegenhouden dan een houten wand. Als je geen beton kunt gebruiken (bv te zwaar voor een zolderverdieping), moet je kiezen voor het ‘massa-veer-massa’-principe: twee massa’s worden van elkaar gescheiden door een luchtspouw en/of een elastische veer. We noemen dit ook wel ‘akoestische ontkoppeling’; dit is het systeem dat gebruikt wordt als je een ‘box in a box’ bouwt. De meest voorkomende vormen van structurele isolatie zijn:

  • nieuwbouw: kies voor een zwaar materiaal, zoals volle beton(steen). In snelbouwstenen zitten teveel gaatjes, waardoor de isolatie veel minder is. Hou rekening met de zwakste schakels: ramen en deuren. Voor een nieuwbouw neem je het best eens contact op met een architect of ingenieur.
  • zwevende vloer: de basis van je nieuwe repetitieruimte. De zwevende vloer heeft zo weinig mogelijk contactpunten met de bestaande vloer en raakt ook nergens aan de bestaande muren. Je gebruikt best ISO latten van Dox Acoustics, waartussen je rotswol aanbrengt. Daarop bevestig je twee lagen OSB-platen, waarbij je de tweede laag een kwartslag draait ten opzichte van de eerste. Daartussen kan je nog een laag loodfolie of roofing aanbrengen.
  • ontkoppelde wand: om de wand van je repetitieruimte te scheiden van de bestaande muur. Tussen speciale isolerende muurprofielen steek je rotswol, waarover je dan geschrankt 2 lagen gipskarton aanbrengt.
  • zelfdragende wand: om een volledig losstaande box in een bestaande ruimte te bouwen. De wand bouw je op op de zwevende vloer met houten balkjes of metal studs. Daartussen breng je rotswolplaten aan, en zowel aan de binnen- als aan de buitenkant bevestig je 2 lagen gipskarton.
  • ontkoppeld plafond: zelfde principe als een ontkoppelde wand. Je gebruikt speciale plafondankers, waaraan je C-profielen monteert. Daartussen breng je rotswol aan, die je afdekt met 2 lagen gipskarton.
  • zelfdragend plafond: zelfde principe als een zelfdragende wand. In het midden van de ruimte steek je over de hele breedte een zware balk. Tussen die balk en de wanden komen houten latten, waartussen je rotswolplaten steekt. Zowel aan de binnen- als aan de buitenkant bevestig je 2 lagen gipskarton.
  • deur: er bestaan speciale akoestische deuren, die helaas duur zijn. Je kan zelf een systeem bouwen dat er dicht bij aanleunt. Goed opmeten is hier de boodschap, zodat er geen kieren zijn. Kies voor een volle deur, die je eventueel nog verzwaart door er gipskarton of een metalen plaat aan te monteren. Je kan ook kiezen voor een sassysteem: 2 deuren achter elkaar, waarvan de ene naar binnen en de andere naar buiten draait.
  • ramen: speciaal akoestisch isolerend glas is de beste, maar helaas ook de duurste oplossing. Je kiest best voor koud geplaatst glas (een glasplaat die tussen de muren wordt gestoken, dus zonder raamkozijn), dat je dan niet kan openen. Wil je dat toch, dan plaats je best 2 aparte, van elkaar gescheiden, ramen.
  • verluchting: een zwak punt in je constructie, omdat je gaten in de wanden maakt waarlangs het geluid naar buiten kan. Plaats daarom over de gaten in het plafond en de zijwand een ventilatiekast. Dat is een koker met tussenschotten, die aan de binnenkant volledig met isolerend materiaal bekleed wordt.

Akoestiek

Een repetitieruimte met harde en vlakke wandoppervlakken is niet aangenaam om in te spelen. Absorptie, reflectie en diffusie zijn belangrijke punten om rekening mee te houden. Hieronder vind je een aantal tips, maar lees ook ons uitgebreid dossier over akoestiek.

  • Zorg ervoor dat je het geluid van de instrumenten zo rechtstreeks mogelijk hoort (en dus zo weinig mogelijk het gereflecteerde geluid). Zet daarom de versterkers of luidsprekers op een verhoog en kantel ze een beetje. Zo bereikt het geluid rechtstreekser je oren, waardoor je minder reflectie krijgt en je alles ook een stuk stiller kunt zetten.
  • Plaats bass traps in de hoeken van je ruimte: een houten kader waarin je rotswol plaatst. Het kader dek je af met een stuk stof en bevestig je aan de muren in de hoeken. De ruimte achter het paneel kan je nog volledig met rotswol opvullen. De lage tonen zullen geabsorbeerd worden en het geluid in de ruimte minder vervormen.
  • Absorptie zorgt ervoor dat de verschillende frequenties niet op volle kracht gereflecteerd worden. Bekleed je ruimte zeker niet volledig met tapijt, want dat geeft een vertekend beeld. In de plaats daarvan maak je beter een kader met houten latten, dat je opvult met rotswol en bekleedt met een stuk stof. Plaats dat paneel eens op verschillende plaatsen in de ruimte om te kijken wat het beste resultaat geeft. Daarna maak je het vast aan de muur.
  • Diffusie betekent dat je het geluid gaat sturen, ‘verstrooien’. Dat kan door onregelmatige wanden of een gebogen plafond te bouwen. Ook een onregelmatig gevulde boekenkast in je ruimte kan helpen, maar daar moet je wat mee experimenteren. In elk geval moet je 3 zaken combineren: verschillende materialen (hoe hard is de reflectie), verschillende dieptes (op welk moment gebeurt de reflectie) en verschillende hoeken (in welke richting gebeurt de reflectie). Je kan zelf ook een diffuser maken, op fora over home recording vind je daar heel wat tips voor.
Veel meer uitleg over isolatie en akoestiek vind je ook op homerecording.be. De leden van de community stelden een uitgebreide brochure samen over allerlei aspecten van thuis opnemen. Het onderdeel ‘Studioconstructie’ gaat volledig over isolatie en akoestiek, met zowel theoretische uitleg als een hoop praktische tips.
Bouw je repetitieruimte. Een prakische gids.

Deze gids geeft een handig overzicht van waar je op moet letten bij het bouwen van een repetitieruimte. Praktische schema’s, voorbeeldfoto’s, materiaallijstjes en handige tips zorgen voor een ideaal instrument om je nieuwe repetitieruimte zelf op te bouwen. Veel succes!

Auteurs: Tijs Vastesaeger, Jan Pauly, Wies Callens
© Poppunt, Repetitieruimtes.be (2011)

Blader fullscreenBestellen

Heb je vragen of opmerkingen bij deze pagina?
Popadvies op maat
Vind je hier toch niet het antwoord op jouw vraag? Poppunt geeft ook persoonlijk advies.
   popadvies@poppunt.be       Bel 02 504 99 00       Maak een afspraak