Je auteursrechten online

Mag je zomaar je eigen muziek online zwieren? En moet je daarvoor betalen?

Het principe is vrij eenvoudig: de auteur/componist van een nummer is de enige die kan bepalen wat er met een nummer mag en wat niet. Geeft die auteur/componist zijn auteursrechten in beheer aan een collectieve beheersvennootschap als SABAM, dan zal die organisatie in de plaats van de auteur toelating geven en hier een vergoeding voor vragen. Maar hoe zit dat nu precies met online platformen? Wat mag ik met (mijn eigen) muziek doen en wat niet? En moet ik daarvoor betalen?

Muziek op een website

Wil je muziek van anderen op je eigen site zetten, dan moet je hiervoor auteursrechten betalen als die rechthebbenden lid zijn van SABAM of een zustervennootschap in het buitenland. Er gelden andere tarieven voor streaming dan voor downloads. De tarieven vind je terug op de website van SABAM. Het gebruik van muziek van derden op je website geef je bij SABAM aan via e-Licensing.

Als je covers maakt en online zet, hou dan zeker rekening met de rechten van de originele auteurs/componisten, publishers en/of platenfirma’s!

Zet je als SABAM-lid je eigen muziek op je eigen site, moet je in principe evenzeer betalen. Het maakt hierbij geen verschil of die muziek enkel in streamingformaat wordt aangeboden, of als (gratis) download. Bij het aanbieden van muziek op het internet gaat het vaak om zowel uitvoeringsrechten (je kan de liedjes beluisteren) als om mechanische reproductierechten (er wordt een kopie van de file gemaakt). Voor deze twee exploitatiewijzen gaat SABAM een vergoeding vragen voor het gebruik van je muziek, tenzij je eventueel een voorbehoud gemaakt hebt voor interactieve online exploitatie. De aanvraagprocedure en de tarieven zijn hierbij hetzelfde als wanneer je muziek van anderen zou gebruiken. Uiteraard komt dat geld – na aftrek van de commissie van SABAM -uiteindelijk terug op jouw rekening terecht.

Muziek op sociale netwerksites

Voor alle duidelijkheid: een profiel op een sociale netwerksite (vi.be, Facebook, YouTube, …) is géén eigen site. Dat betekent dan ook dat de aanbieders van die sites auteursrechten moeten betalen voor het feit dat jouw muziek er online staat, en niet jijzelf. Voor buitenlandse sites staat SABAM in voor de Belgische exploitatie, terwijl de zusterverenigingen van SABAM instaan voor de buitenlandse exploitatie en de verschuldigde rechten naar SABAM doorstorten. Aangezien er in de VS echter geen beheersvennootschappen bestaan zoals in het Europese model, maar de auteursrechten op contractuele basis collectief worden beheerd, leidt dit in de praktijk tot bijkomende moeilijkheden.

Een platform als YouTube heeft regelingen getroffen met beheersvennootschappen in heel wat landen. YouTube betaalt dus auteursrechten aan SABAM en haar zusterverenigingen in het buitenland. Elke keer jouw filmpje bekeken of muziek beluisterd wordt op YouTube, verdien je dus een (miniscuul) bedrag aan auteursrechten. 

Iedereen nog mee? Goed, dan gaan we een stapje verder. Stel: ik zie een leuke videoclip op YouTube en wil die ook op mijn eigen site een plek geven. Dan heb ik de keuze: of ik leg gewoon een link naar het filmpje, of ik embed het filmpje op mijn site. Tot voor kort was er in het eerste geval is er niets aan de hand en voor een gewone link moet je nog steeds niets betalen. Maar in het tweede geval hielden de beheersvennootschappen voor dat het om een nieuwe mededeling aan het publiek gaat en moest je dus toestemming vragen en auteursrechten betalen.

Begin 2014 heeft het Europese Hof van Justitie echter een arrest geveld (Svensson-arrest) dat stelt dat linken of embedden geen bijkomende toestemming vereist zolang er geen “nieuw publiek” wordt bereikt. Vanuit de overweging dat een vrij toegankelijke website over heel de wereld beschikbaar is, is er maar sprake van een “nieuw publiek” als de originele content op een afgesloten site zou staan. Linken of embedden vanuit YouTube, Soundcloud, Bandcamp of andere vrij toegankelijke platformen, zou dus niet langer aanleiding kunnen geven tot inningen van de beheersvennootschappen. SABAM onderzoekt deze zaak momenteel nog en heeft in elk geval de inningen voor embedded content opgeschort in afwachting van een definitieve beslissing.

Een belangrijke voorwaarde is wel dat het steeds gaat om rechtmatig beschikbaar gesteld materiaal op de originele site.  Als je een concert van je favoriete band integraal filmt en op YouTube zet  en dat vervolgens gaat embedden op je eigen site, zal er nog steeds sprake zijn van een auteursrechtelijke inbreuk. Je had namelijk in de eerste plaats al geen toestemming om dat concert te filmen en te openbaren via YouTube. 

Als je via Rootmusic of Bandpage je muziek verspreidt op Facebook, dan moet Facebook daar ook voor betalen. SABAM heeft momenteel nog geen rechtstreeks akkoord met Facebook. Facebook betaalt wel aan een aantal buitenlandse zusterverenigingen, waarna SABAM daar de auteursrechten voor haar leden kan gaan halen. SABAM hangt van haar zusterverenigingen af om op een gedetailleerde manier te kunnen uitbetalen aan haar leden.

Eén van de meest gebruikte platformen om muziek te promoten, is Soundcloud. Aangezien dat een Duitse site is, is het de collectieve beheersvennootschap GEMA die daar zou moeten instaan voor de inning van de auteursrechten. Momenteel zijn er echter nog geen afspraken tussen GEMA en Soundcloud. Er heerst rond Soundcloud nog een waas van onduidelijkheid, zodat iedereen er min of meer ongestoord kan doen wat hij wil. Voor alle duidelijkheid: muziek van iemand anders (waar jij de rechten dus niet op hebt) op Soundcloud zetten mag in principe nooit zonder expliciete toestemming, en binnen afzienbare tijd worden ook afspraken verwacht tussen Soundcloud en de beheersvennootschappen.

Frederik Tampere (PIAS) - Auteursrecht up to date?

Frederik Tampere (PIAS) - Auteursrecht up to date?

Frederik Tampere (PIAS) - Auteursrecht online

Frederik Tampere (PIAS) - Auteursrecht online

Downloadstores en streaming

Waar we het nog niet over hebben gehad, is de exploitatie van je muziek via online stores als iTunes of streamingplatformen als Spotify of Deezer. De dag van vandaag is het namelijk – dankzij aggregators als bijvoorbeeld Tunecore – zeer makkelijk om je muziek in de grote online stores te plaatsen. Los van de opbrengst van de verkoop, krijg je via SABAM ook auteursrechten. Die worden berekend als een percentage van de verkoopprijs, met een minimum per download. Winkels als iTunes, Google Play, Fnac … bezorgen SABAM regelmatig statements met het aantal downloads per titel. SABAM berekent hoeveel auteursrechten zij moeten betalen, en verdeelt dat bedrag over de rechthebbenden.

Ook voor streams op legale platformen wordt per ‘play’ een klein bedrag aan auteursrechten aan SABAM betaald. Dit systeem is vergelijkbaar met YouTube en hoeveel één stream juist opbrengt is niet echt geweten. Het is wel duidelijk dat het om een fractie van een cent gaat en dat je dus al goed moet sparen om op deze manier een mooi bedrag op je rekening te krijgen.

SABAM doet dat uiteraard enkel voor de verkopen of streams in België, en heeft akkoorden met zusterverenigingen voor de verkoop van SABAM-repertoire in andere landen.

Misschien nog dit: als je merkt dat je muziek illegaal op een site staat, dan heb je twee opties. Ten eerste: vragen aan SABAM – als je lid bent uiteraard – dat ze die website vragen om de verschuldigde auteursrechten te betalen. Ten tweede: de Belgian Antipiracy Federation (BAF) of de eigenaar van de betrokken website contacteren, met de vraag om je muziek van die website te verwijderen.
Heb je vragen of opmerkingen bij deze pagina?
Popadvies op maat
Vind je hier toch niet het antwoord op jouw vraag? Poppunt geeft ook persoonlijk advies.
   popadvies@poppunt.be       Bel 02 504 99 00       Maak een afspraak