10 tips voor studio-opnames

Zonder kleerscheuren de studio in - en ook terug uit

Of je opnames al dan niet slagen, daar zorg je uiteraard vooral zélf voor. Daarom zetten we wat handige tips op een rijtje om het risico op geklungel in de studio (en dus tijd- en geldverlies) te vermijden.

1. Bereid je songs grondig voor

Deze tip lijkt evident, maar vaak wordt er kostbare tijd verkwanseld door in extremis aan de arrangementen te werken in de studio. Je kan dit beter doen in de preproductiefase en de gewonnen tijd gebruiken voor extra overdubs.

Doordat het me aan studio-ervaring ontbreekt, krijg ik niet zo makkelijk uitgelegd wat ik wil zeggen. Daar merk ik wel een niveauverschil met andere muzikanten. Ik weet van mezelf dat ik aan een aantal zaken moet schaven: me goed voorbereiden als we in de studio duiken, zodat we geen tijd verliezen. Hoe meer je vooraf doet, hoe makkelijker. Voor we de studio van de AB introkken, hadden we ons goed voorbereid, dachten we, maar toen we echt begonnen te werken, bleken er aan onze songs her en der nog zaken te ontbreken. – Delv!s

2. Katers zijn niet ok

Een plaat of demo opnemen is een feest, zeker als je voor de eerste keer de studio in gaat. Maar het is echt geen goed idee om je te goed te doen aan alcohol of drugs of een nachtje door te feesten voor je gaat opnemen. Kom goed uitgerust en gefocust naar de studio. Drink veel water als je zingt en belast je stem niet teveel.

3. Zorg dat je materiaal technisch in orde is

Oude snaren en drumvellen klinken dof en plat en halen daarom de opnamekwaliteit naar beneden. Snaren kunnen springen, en een nieuwe vraagt tijd om de juiste spanning te behouden. Batterijen gaan al eens plat. Zorg er dus zeker voor dat je op voorhand je materiaal controleert, of op zijn minst reserveonderdelen bij hebt.

4. Ken je sound, maar wees realistisch

Probeer de producer of geluidstechnicus duidelijk te maken hoe je wil klinken. Je kan hiervoor best enkele referentie-cd’s meenemen. Wees er wel van bewust dat het onmogelijk is om een exacte kopie te maken van de sound die je hoort op je favoriete cd. Het is bijvoorbeeld onmogelijk om een bepaalde drumklank te reproduceren, tenzij de partij wordt ingespeeld door dezelfde drummer, op dezelfde kit, in dezelfde studio en in exact dezelfde omstandigheden. Vergeet ook niet dat de geluidsbron het meest bepalend is voor de klank. Bijvoorbeeld: een goedkoop Casio-keyboardje zal zelfs met de beste studioapparatuur steeds goedkoop blijven klinken. Hoe beter de geluidsbron, hoe beter de opname.

Ian Clement - Luister naar je voorbeelden

Ian Clement - Luister naar je voorbeelden

5. Stop op tijd

Een studio-opname is altijd een race tegen de klok. Je wilt zoveel mogelijk kunnen doen binnen de beschikbare tijd. Je moet echter ook weten wanneer te stoppen. Te lang je instrument bespelen, zorgt voor vermoeidheid wat op zijn beurt de performance niet ten goede komt. Ook je gehoor kan vermoeid geraken. Denk dus twee keer na voordat je een marathon opname- of mixsessie plant. Als de vermoeidheid toeslaat, haal je doorgaans meer uit je tijd door ermee te kappen en de volgende dag terug te komen.

6. Doe geen 100 takes van dezelfde song

Als je na pakweg 10 of 15 takes nog altijd geen goede versie hebt opgenomen van een song, dan is het meestal aangewezen om het nummer even te laten liggen en een andere song aan te snijden. Als je dezelfde song eindeloos opnieuw speelt, zal het op den duur niet meer fris klinken, tenzij er na iedere take een duidelijke vooruitgang wordt geboekt.

7. Speel niet steeds op veilig

Sommige muzikanten die in het repetitielokaal of slaapkamer hun instrument als een beest bespelen, veranderen in de studio in bange kwezeltjes. Partijen worden soms afgevlakt omdat er ‘geen fouten gemaakt mogen worden’. Het belangrijkste is echter dat je de ‘vibe’ van in het repetitiekot of eender welke andere vertrouwde omgeving kan reproduceren in de studio. Dit is meestal veel belangrijker dan het willen vermijden van foutjes in de opname. Er zijn natuurlijk wel grenzen, maar doorgaans is het beter om de take te kiezen met het meeste ‘karakter’ in plaats van de take met de minste fouten. Een performance die op veilig is gespeeld, klinkt saaier en vlakker.

8. Leg op voorhand de tempo’s vast

De tempo’s leg je het beste vast in de preproductiefase. Zelfs als je niet van plan bent om de zaak met een clicktrack in te spelen, blijft het nuttig om de begintempo’s vast te leggen. Zo vermijd je trouwens ook discussies in de studio over het feit of een song al dan niet sneller of trager moet worden gespeeld.

9. Pas op met die clicktrack!

Spelen met een clicktrack heeft zijn voor- en nadelen. Als een minder ervaren drummer in het repetitiehok de songs zonder klik repeteert en vervolgens in de studio alles met klik inspeelt, dan loopt het steevast fout. De drumpartijen zullen minder schwung hebben en braafjes klinken. Pop- en rocksongs hebben bovendien vaak een natuurlijk tempoverloop. Het tempo mág met andere woorden (lichtjes) stijgen of dalen. Dat is niet per se een fout. Spelen met een clicktrack heeft natuurlijk ook voordelen. De drummer zal steeds in hetzelfde tempo spelen, wat het editen vergemakkelijkt. Hij of zij zal bovendien niet kunnen versnellen of vertragen op plaatsen waar het niet mag. Als je beslist om met clicktrack op te nemen en toch de schwung wilt bewaren, is het voor de minder ervaren drummer enorm belangrijk dat er tijdens de preproductiefase met clicktrack wordt gerepeteerd.

10. Laat de ego’s thuis

Laat je ego’s thuis als je begint te mixen. Jouw gitaar hoeft er echt niet 10 decibel bovenuit te springen om gehoord te worden. De classics zijn bijvoorbeeld de drummers die hun toms steeds maar luider willen horen bij de mix, of de leadgitaristen die vinden dat hun gitaar alles mag overstemmen. Je mag nooit vergeten dat je mixt om het geheel in balans te brengen en niet om de virtuositeit van één van de groepsleden te etaleren, tenzij dit expliciet de bedoeling is. Als de producer of geluidstechnicus daarom vindt dat jouw instrument wat zachter moet staan in de mix, dan is dat geen persoonlijke aanval op jouw eer, libido, of wat dan ook. Probeer dus altijd in functie van het geheel te denken.

Heb je vragen of opmerkingen bij deze pagina?
Popadvies op maat
Vind je hier toch niet het antwoord op jouw vraag? Poppunt geeft ook persoonlijk advies.
   popadvies@poppunt.be       Bel 02 504 99 00       Maak een afspraak