Werken met feitelijke vereniging

Geen verplichtingen (of toch bijna), maar ook geen enkele bescherming

Als een aantal mensen samen iets onderneemt (bv. een band beginnen, maar evengoed een wandeling maken) ontstaat automatisch een feitelijke vereniging. Die feitelijke vereniging heeft geen juridische structuur of waarde. Je moet die dus ook niet officieel oprichten of onderhouden. Zo lang het niet nodig is om je muzikaal project een juridische vorm te geven, kan je blijven werken als feitelijke vereniging.

Wanneer de juiste optie?

Eerst en vooral: een feitelijke vereniging heeft altijd meerdere leden. Als je alleen op een podium staat (bv. als dj), kan je nooit een feitelijke vereniging zijn.

Een feitelijke vereniging is geschikt voor eerder kleinschalige activiteiten, waarbij er over het algemeen weinig of geen winst wordt gemaakt, geen financiële risico’s worden genomen, … Dat betekent uiteraard niet dat een feitelijke vereniging geen geld mag verdienen: een band mag uitbetaald worden voor een optreden, waarna elk bandlid zijn deel van de gage ontvangt. Dan kan bv. via de Kleine Vergoedingsregeling, een SBK, … Een feitelijke vereniging kan ook cd’s of merchandise verkopen, maar is dan wel btw-plichtig (zie onder).

Als je als collectief grote sommen geld verzamelt, investeringen wil gaan doen of financiële risico’s lopen, dan zal een feitelijke vereniging niet volstaan. In die gevallen is het namelijk interessant om het geld van de groep af te scheiden van dat van de individuele leden, zodat zij niet persoonlijk geraakt worden als er financieel of juridisch iets fout gaat met de groep. Leden van een feitelijke vereniging zijn echter altijd voor de volle 100% hoofdelijk aansprakelijk: als er iets fout loopt (bv. er worden grote schulden gemaakt die niet kunnen worden terugbetaald), dan zal elk lid daarvoor afzonderlijk moeten opdraaien. Leden van een feitelijke vereniging kunnen dus ook zelf failliet gaan als hun organisatie failliet gaat.

Een feitelijke vereniging kan op zich geen contracten afsluiten. Elk lid moet mee ondertekenen, waardoor elk lid ook aansprakelijk is in het geval de afspraken uit het contract niet nageleefd worden. Een feitelijke vereniging kan ook geen eigendommen hebben: elk lid apart heeft een bepaald gedeelte van een gemeenschappelijke eigendom in handen.

Je begrijpt dat een feitelijke vereniging dus vooral geschikt is voor activiteiten waar geen ricico’s mee gepaard gaan, waar weinig geld mee verdiend wordt en die eerder kleinschalig blijven.

Administratie

Strikt juridisch gezien bestaat een feitelijke vereniging niet. Er zijn dan ook geen wettelijke verplichtingen, tenzij je vereniging btw-plichtig is (zie onder). Het is in elk geval aan te raden om een goed overzicht bij te houden van alle inkomsten en uitgaven. Hoeveel komt er binnen, en hoe wordt dat onder de leden verdeeld? Wat wordt er aangekocht met gemeenschappelijk geld? Een eenvoudige spreadsheet volstaat hiervoor. Zorg ervoor dat alle inkomsten & uitgaven ook bewezen kunnen worden met facturen, kasbonnetjes, afrekeningen met de organisator, … Zo kom je in geval van eventuele controle niet voor verrassingen te staan.

Wat met belastingen?

Aangezien een feitelijke vereniging zelf geen juridische structuur is, betaalt die vereniging ook geen belastingen. Alle individuele leden zijn zelf verantwoordelijk voor de aangifte van de inkomsten in hun personenbelasting. Lees zeker grondig alle info over die personenbelasting om te weten te komen wat er wel en niet moet worden aangegeven!

Wat met sociale zekerheid?

Voor de sociale zekerheidsbijdragen geldt hetzelfde als voor de belastingen. Aangezien de feitelijke vereniging niet als werkgever kan optreden (en dus niemand in dienst kan nemen), betaalt die geen sociale zekerheidsbijdragen. Ook hier zijn het weer de individuele leden die eventueel op bepaalde vormen van uitbetaling sociale zekerheidsbijdragen zullen betalen. Lees zeker grondig alle info over de sociale zekerheid om te weten wie wat moet betalen!

Wat met BTW?

Als de feitelijke vereniging economische activiteiten uitvoert die btw-plichtig zijn (bv. cd’s of merchandise verkopen), dan moet die vereniging de verdiende btw verplicht doorstorten naar de schatkist. Hiervan mag ze uiteraard eerst de btw aftrekken die ze zelf heeft betaald op inkomende facturen of andere aankopen. Wil je weten of jouw feitelijke vereniging al dan niet btw-plichtig is, stap dan eens naar je lokale BTW-kantoor. Lees zeker grondig alle info over de BTW om te weten hoe dat precies in zijn werk gaat!

Heb je vragen of opmerkingen bij deze pagina?
Popadvies op maat
Vind je hier toch niet het antwoord op jouw vraag? Poppunt geeft ook persoonlijk advies.
   popadvies@poppunt.be       Bel 02 504 99 00       Maak een afspraak