Kunstenaarsstatuut

Velen dromen er van om zich voltijds te kunnen toeleggen op het maken van muziek. Nochtans heeft ook de gemiddelde muzikant nood aan een aantal zekerheden in het leven. Om de onregelmatige inkomstenstroom van een kunstenaarsbestaan te kunnen rijmen met het systeem van de sociale zekerheid werd het Sociaal Statuut van de Kunstenaar in leven geroepen.

Kunstenaar?

Het kunstenaarsstatuut is geen vierde sociaal statuut (naast werknemer, zelfstandige of ambtenaar), maar een verzamelterm om het geheel van maatregelen te vatten die kunstenaars toelaten om in het systeem van de sociale zekerheid en de werkloosheid in te passen. Op deze manier kan hij terugvallen op hetzelfde – stevige – sociale vangnet als de werknemers, met enkele meer flexibele voorwaarden. Tenzij hij er specifiek voor kiest om zelfstandige te worden. 

Om te bepalen wie er als kunstenaar in aanmerking komt, werd de definitie min of meer gebaseerd op de basisregels van het auteursrecht. Elke persoon die zich bezighoud met “de creatie en/of uitvoering of interpretatie van artistieke oeuvres in de audiovisuele en de beeldende kunsten, in de muziek, de literatuur, het spektakel, het theater en de choreografie” levert een artistieke prestatie en heeft bijgevolg recht op toegang tot het kunstenaarsstatuut. Het sociaal statuut van de kunstenaar staat bijgevolg open voor alle denkbare categorieën van creatievelingen, zowel voor scheppende kunstenaars als voor uitvoerende kunstenaars. In de praktijk wordt er vooral gekeken naar de kwalificatie van je arbeidsovereenkomsten. Zo moet je functie in de arbeidsovereenkomst duidelijk gespecificeerd staan en moet er een code 046 in je RSZ-aangifte (DMFA) staan. Als je via een SBK werkt brengen zij dit voor jou in orde. Dj’s worden voorlopig nog steeds niet als kunstenaars gezien en kunnen zich niet beroepen op het statuut.

Voordelen?

Wat zijn nu juist de voordelen van het kunstenaarsstatuut? Het statuut omvat een aantal maatregelen waaronder de oprichting van de SBK’s en ook de KVR komt voort uit het kunstenaarsstatuut.

Doorgaans als men het over het kunstenaarsstatuut heeft, bedoelt men echter de regeling die het mogelijk maakt om werkloosheidsuitkeringen te ontvangen die niet verminderen in de tijd en die je toelaat tegelijkertijd nog artistieke opdrachten uit te voeren. Zo kan je op de dagen dat je geen inkomsten krijgt uit artistieke prestaties een uitkering ontvangen waardoor het iets beter leefbaar wordt om je volledig op je artistieke werk te focussen. Belangrijk is wel dat je die artistieke prestaties als werknemer (bv. via een SBK) doet, om zoveel mogelijk van de voordelen van het artiestenstatuut te kunnen genieten. De dagen waarop je een artistieke prestatie levert (bv. als je gaat optreden) duid je aan op je stempelkaart.

Voor die dagen zal je geen uitkering ontvangen. Indien je met een bruto taakloon werkt, hangt het aantal schrappingen op de controlekaart af van de hoogte van het taakloon. Let op: ook als je van de KVR gebruik maakt, moet je een dag aanduiden op je controlekaart!

Ook om toegang te krijgen tot de werkloosheidsuitkering heeft de wetgever een soepelere regeling voorzien voor artiesten. Normaal moet je een aantal dagen gewerkt hebben (vb. 312 dagen in de afgelopen 21 maanden voor iedereen jonger dan 36 jaar), maar door de zgn. ‘cachetregeling’ kunnen kunstenaars ook op basis van hun ontvangen bruto taakloon toegang krijgen. In de praktijk wordt elke € 58,92 die je bruto verdient gelijkgesteld met een gewerkte dag. Dat betekent heel concreet dat je een brutobedrag van € 18.383,04 voor artistieke prestaties via taakloon moet bijeen sparen (onder de 36 jaar) om toegang te krijgen tot de werkloosheid. Voor dit bedrag wordt er ook weer gekeken naar de voorbije 21 maanden.

Normaal gezien daalt het bedrag van je werkloosheidsuitkering ook na 1 jaar, maar als je voldoende artistieke prestaties als werknemer kan bewijzen laat het artiestenstatuut toe om dat eerste bedrag te behouden. Daarvoor moet je kunnen aantonen dat je in de voorbije 18 maanden 156 dagen (of bij equivalent op cachetbasis) gewerkt hebt. Daarvan mogen er ook 52 dagen voor niet-artistieke prestaties meegeteld worden. Voor een verlenging van deze zgn. “neutralisering van de vergoedingsperiodes” volstaat het om in elk volgend jaar minstens 3 artistieke prestaties te verrichten die overeenstemmen met 3 arbeidsdagen. Ten slotte kan je als langdurig werkloze ook verplicht worden om bepaalde jobs te aanvaarden, maar het artiestenstatuut laat toe om onder bepaalde voorwaarden de niet-artistieke jobs te weigeren.

Denk je er aan om voor het statuut “te sparen”, neem dan zeker eens contact op met een SBK in je buurt. Zij gaan je alles in detail verder kunnen uitleggen. 

Heb je vragen of opmerkingen bij deze pagina?
Popadvies op maat
Vind je hier toch niet het antwoord op jouw vraag? Poppunt geeft ook persoonlijk advies.
   popadvies@poppunt.be       Bel 02 504 99 00       Maak een afspraak